Lào là quốc gia không giáp biển, có nhu cầu lớn về nguồn nhiên liệu từ bên ngoài. Trong khi đó, Việt Nam có lợi thế về hệ thống cảng biển và khả năng kết nối với nước bạn qua nhiều cửa khẩu quốc tế.
Bởi vậy, câu chuyện xây dựng một hệ thống cung ứng xăng dầu ổn định từ Việt Nam sang Lào không phải là vấn đề mới. Nhưng thời gian gần đây, phương án xây dựng kho, trạm trung chuyển và đường ống dẫn xăng dầu qua Nghệ An đang có những bước đi cụ thể hơn.
Theo Quyết định số 2579/QĐ-BCT ngày 8/10/2026 của Bộ Công Thương về điều chỉnh Quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu, khí đốt quốc gia thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, Nghệ An được bổ sung định hướng đầu tư hệ thống kho, trạm trung chuyển cung ứng xăng dầu sang Lào với quy mô dự kiến từ 110.000–160.000 m³.
Cùng với đó là tuyến đường ống dẫn xăng dầu từ Việt Nam sang Lào, có chiều dài dự kiến khoảng 80–100 km.
 |
|
Tuyến cao tốc Vinh – Thanh Thủy và dự án đường ống dẫn xăng dầu sang Lào dự kiến liên kết chặt chẽ với nhau về hạ tầng giao thông, hành lang kỹ thuật và kết nối kinh tế chiến lược Việt – Lào. |
Đáng chú ý, việc bổ sung các hạng mục này được thực hiện trên cơ sở những chỉ đạo, trao đổi từ cấp Trung ương. Quyết định của Bộ Công Thương dẫn các văn bản liên quan của Văn phòng Trung ương Đảng và Văn phòng Chính phủ về phương án xây dựng kho xăng dầu và đường ống dẫn xăng dầu từ Việt Nam sang Lào.
Điều này cho thấy phương án xây dựng tuyến cung ứng nhiên liệu từ Nghệ An sang Lào không còn đơn thuần là một ý tưởng của địa phương hay đề xuất riêng của doanh nghiệp, mà đã được đưa vào quá trình cụ thể hóa trong quy hoạch ngành.
Từ phía Lào, việc xây dựng đường ống dẫn xăng dầu từ Việt Nam cũng đang nhận được sự quan tâm. Chính phủ Lào đã chỉ đạo các cơ quan liên quan nghiên cứu mô hình đầu tư hạ tầng đường ống dẫn xăng dầu từ Việt Nam về Lào, nhằm tăng cường an ninh năng lượng, bảo đảm nguồn cung và giảm chi phí vận chuyển trong dài hạn.
Trong các hoạt động xúc tiến đầu tư và hợp tác kinh tế Việt Nam – Lào thời gian qua, các dự án kết nối hạ tầng giữa hai nước tiếp tục được thúc đẩy. Trong đó có định hướng phát triển hạ tầng kho xăng dầu và đường ống theo hành lang Cửa Lò – Thanh Thủy/Nậm On.
Những chuyển động từ hai phía cho thấy dự án đang được đặt trong tổng thể hợp tác kinh tế và kết nối hạ tầng giữa Việt Nam và Lào.
Mở đường từ biển lên biên giới
Sau khi Bộ Công Thương bổ sung định hướng dự án vào quy hoạch, Nghệ An đã triển khai các công việc chuẩn bị.
Theo Kế hoạch số 1033/KH-UBND ngày 6/11/2026, UBND tỉnh Nghệ An giao các sở, ngành và địa phương liên quan rà soát, nghiên cứu phương án đầu tư hệ thống kho, trạm trung chuyển và đường ống dẫn xăng dầu sang Lào. Sở Công Thương được giao làm đầu mối phối hợp thực hiện.
Các phương án địa điểm cũng đang được nghiên cứu. Khu vực Hải Lộc, Đông Lộc được xem xét cho kho đầu mối; Kim Bảng, Đại Huệ được nghiên cứu để bố trí kho trung chuyển. Tuyến đường ống dự kiến kết nối từ khu vực ven biển, đi về phía Tây Nghệ An và hướng tới khu vực cửa khẩu Thanh Thủy.
Trao đổi với Người Đưa Tin, ông Phạm Văn Hóa, Giám đốc Sở Công Thương Nghệ An, cho biết, Bộ Công Thương đã chính thức phê duyệt quy hoạch đối với dự án hệ thống kho, trạm trung chuyển và đường ống dẫn nhiên liệu từ Nghệ An sang Lào. Hiện Sở đang phối hợp với các đơn vị liên quan, tập trung triển khai các phần việc chuẩn bị để bảo đảm tiến độ UBND tỉnh giao.
Nếu nhìn một cách đơn giản, lợi thế lớn của Nghệ An là khả năng kết nối cảng biển với khu vực biên giới phía Tây.
Xăng dầu được tiếp nhận từ đường biển, đưa vào hệ thống kho, sau đó được tổ chức vận chuyển theo hành lang từ vùng ven biển lên khu vực cửa khẩu. Trong chuỗi hạ tầng đó, hệ thống kho, trạm trung chuyển và đường ống tạo nên một phương thức tổ chức cung ứng mới.
Cửa Lò vì thế có thêm cơ hội mở rộng vai trò. Không chỉ là đầu mối tiếp nhận hàng hóa qua cảng biển, khu vực này còn có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng phục vụ thị trường Lào.
 |
|
Dự án giúp Nghệ An phát triển không gian mới trên trục Đông – Tây, kết nối biển với miền Tây, cảng biển với cửa khẩu và mở rộng kinh tế sang Lào. Trong ảnh phối cảnh Cảng Cửa Lò. (Ảnh T.Cường). |
Một yếu tố đáng chú ý khác là hành lang Vinh – Thanh Thủy. Hướng nghiên cứu tuyến kết nối cho thấy hạ tầng giao thông và hạ tầng năng lượng đang được đặt trong cùng một không gian phát triển.
Khi trục kết nối từ vùng ven biển đến cửa khẩu được đầu tư đồng bộ, không chỉ hoạt động cung ứng nhiên liệu mà hàng hóa, dịch vụ và logistics cũng có thêm điều kiện phát triển.
Đây là một lợi thế quan trọng của Nghệ An khi tham gia vào bức tranh kết nối kinh tế Việt Nam – Lào.
Nghệ An không phải địa phương duy nhất có lợi thế về cảng biển và cửa khẩu sang Lào. Hà Tĩnh, Quảng Trị và một số địa phương miền Trung cũng có những hướng kết nối riêng.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý của phương án Nghệ An là sự kết hợp giữa quy hoạch hạ tầng năng lượng, hệ thống cảng biển và hành lang Vinh – Thanh Thủy. Ba yếu tố này tạo nên một chuỗi kết nối từ biển đến biên giới.
Đối với Lào, tuyến cung ứng từ Việt Nam góp phần đa dạng hóa phương thức tiếp cận nguồn nhiên liệu, tăng khả năng chủ động về nguồn cung và tạo thêm một hướng kết nối hạ tầng mới giữa hai nước.
Đối với Nghệ An, dự án mở ra dư địa phát triển không chỉ trong lĩnh vực năng lượng. Hoạt động cảng biển, kho bãi, logistics, vận tải và các dịch vụ phụ trợ cũng được hưởng lợi từ quá trình hình thành chuỗi hạ tầng mới.
Theo Kế hoạch của UBND tỉnh Nghệ An, các cơ quan chức năng đang đồng thời rà soát nhiều vấn đề liên quan đến quy hoạch sử dụng đất, hiện trạng rừng, nguồn nước, môi trường và các vị trí giao cắt hạ tầng.
Địa hình miền Tây Nghệ An có nhiều đồi núi, sông suối, vì vậy công tác khảo sát địa chất, bảo đảm an toàn công trình, phòng cháy chữa cháy và bảo vệ môi trường được đặt ra ngay từ giai đoạn chuẩn bị.
Tính chất xuyên biên giới của dự án cũng đòi hỏi sự phối hợp giữa hai nước trong việc xác định hướng kết nối, điểm tiếp nhận, tiêu chuẩn kỹ thuật và phương thức vận hành.
Cùng với đó là bài toán về nguồn vốn và phương án đầu tư. Với quy mô hệ thống kho dự kiến từ 110.000–160.000 m³ và tuyến đường ống dài 80–100 km, đây là một dự án hạ tầng năng lượng có quy mô đáng kể.
Các cơ quan chức năng đang tiếp tục rà soát địa điểm, hướng tuyến, hình thức đầu tư và những điều kiện cần thiết. Việc lựa chọn nhà đầu tư có năng lực tài chính, kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng và vận hành hạ tầng cũng là một nội dung quan trọng trong quá trình triển khai.
Từ Cửa Lò đến Thanh Thủy, một hướng kết nối năng lượng mới đang được mở ra. Những lợi thế về cảng biển, vị trí địa lý, hạ tầng giao thông và cửa khẩu quốc tế đang được đặt trong cùng một bài toán phát triển.
Không chỉ đơn thuần là một tuyến đường ống dẫn xăng dầu, dự án còn gắn với câu chuyện lớn hơn về kết nối kinh tế Việt Nam – Lào.
Với Nghệ An, đây là cơ hội để đưa lợi thế nằm trên trục Đông – Tây thành một không gian phát triển mới; kết nối vùng biển với miền Tây, kết nối cảng biển với cửa khẩu và mở rộng quan hệ kinh tế với thị trường Lào.
Một hành lang năng lượng mới đang dần được định hình từ Cửa Lò đến Thanh Thủy. Và cùng với hành lang ấy là một không gian phát triển mới cho Nghệ An trong quá trình mở rộng liên kết kinh tế với Lào và khu vực.
Theo nghean24h
