Ngày 9/8, Lào chính thức triển khai phương pháp Wolbachia của Chương trình Thế giới về Muỗi (World Mosquito Program – WMP), thả hơn 130 triệu con muỗi mang vi khuẩn Wolbachia nhằm giảm tỷ lệ mắc bệnh sốt xuất huyết.
Chương trình do Bộ Y tế, Cục Kiểm soát Bệnh truyền nhiễm Lào phối hợp với Tổ chức Save the Children International tại Lào thực hiện, với sự hỗ trợ của Chính phủ Australia và WMP.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh số ca mắc sốt xuất huyết toàn cầu năm 2024 đạt kỷ lục hơn 14,4 triệu ca, gấp đôi mức kỷ lục trước đó vào năm 2023. Trẻ em là nhóm dễ bị tổn thương nhất, nhấn mạnh sự cấp thiết của các biện pháp kiểm soát hiệu quả.
Muỗi mang Wolbachia – loại vi khuẩn tự nhiên làm giảm khả năng truyền các virus gây bệnh như sốt xuất huyết, Zika, chikungunya và sốt vàng – khi được thả ra sẽ giao phối với muỗi hoang, qua nhiều thế hệ sẽ thay thế quần thể muỗi truyền bệnh bằng muỗi không còn khả năng lây lan các loại virus này.
Tại lễ ra mắt, Bộ trưởng Y tế Lào Baikham Khatthiya nhấn mạnh đây là giải pháp đổi mới có thể mang lại hiệu quả cao, đồng thời kêu gọi các ngành liên quan phối hợp chặt chẽ để triển khai thành công, làm cơ sở nhân rộng toàn quốc.
Ông Luke Ebbs, Giám đốc Save the Children tại Lào, cho biết muỗi Wolbachia đã chứng minh hiệu quả tại nhiều thành phố trên thế giới, từ Brazil đến Indonesia, và bày tỏ hy vọng dự án tại Lào cũng sẽ đạt kết quả tương tự.
Bà Megan Jones, Đại sứ Australia tại Lào, khẳng định chương trình là minh chứng cho mối quan hệ hợp tác chặt chẽ giữa hai nước, đồng thời nhấn mạnh công nghệ này có nguồn gốc từ Australia, góp phần củng cố an ninh y tế khu vực.
Sốt xuất huyết là bệnh lưu hành tại Lào, thường tăng mạnh vào mùa nóng ẩm. Năm 2024, nước này ghi nhận hơn 20.000 ca mắc và 11 ca tử vong.
Theo ông Siphat, tình nguyện viên y tế 63 tuổi ở Thủ đô Viêng Chăn và từng trải qua sốt xuất huyết nặng, dự án Wolbachia sẽ giúp cộng đồng giảm nguy cơ mắc bệnh và cần được duy trì, mở rộng.
Dữ liệu từ WMP cho thấy muỗi Wolbachia đã giúp giảm đáng kể tỷ lệ mắc sốt xuất huyết tại nhiều nơi. Thí nghiệm ở Yogyakarta (Indonesia) cho thấy số ca bệnh giảm 77% so với khu vực không triển khai.
Muỗi Wolbachia thả tại Lào được nhân nuôi tại Australia, sau đó nuôi trưởng thành tại phòng thí nghiệm ở Lào trước khi thả ra cộng đồng bằng cốc tái sử dụng. Dự kiến đến năm 2028, dự án sẽ mang lại lợi ích cho hơn 1,2 triệu người dân Lào, mở ra hy vọng về một tương lai an toàn, khỏe mạnh hơn.
Tổng hợp
