Theo tờ Vientiane Times, trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, câu hỏi đặt ra với nhiều thanh niên Lào là liệu có thể tìm được công việc vừa mang lại thu nhập đủ sống, vừa ổn định và mở ra cơ hội phát triển nghề nghiệp hay không.
Mỗi năm, hàng nghìn sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học và cao đẳng nghề tham gia thị trường lao động trong nước, song phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức. Trong khi đó, mức lương cao hơn tại các nước láng giềng tạo sức hút mạnh mẽ, dẫn đến tình trạng ‘chảy máu chất xám’, khi không chỉ lao động có trình độ mà cả lao động phổ thông đều tìm cách ra nước ngoài để mưu sinh.
Chia sẻ với Vientiane Times, chị Inthouon, cử nhân quản trị kinh doanh, cho biết: “Tôi nộp hồ sơ cho khoảng 20 công ty, tham gia vài cuộc phỏng vấn nhưng mức lương khởi điểm chỉ khoảng 2 triệu kip. Với chi phí thuê phòng, đi lại, ăn uống tại Viêng Chăn, khoản đó chỉ đủ trang trải, không thể tiết kiệm hay hỗ trợ gia đình. Nhiều bạn bè tôi đã tính sang Thái Lan làm việc”.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Souksavanh Sivienxay, quản lý một công ty logistics, cho rằng vấn đề nằm ở kỹ năng của lao động trẻ: “Ứng viên có bằng cấp nhưng thiếu kỹ năng thực hành và kỹ năng mềm như tư duy phản biện, giải quyết vấn đề, cũng như khả năng ngoại ngữ. Chúng tôi muốn tuyển dụng nhân lực trong nước, nhưng lại phải tốn nhiều chi phí đào tạo lại. Chất lượng nhân lực đang dần cải thiện, song hệ thống giáo dục cần gắn chặt hơn với nhu cầu của khu vực tư nhân”.
Đối với lao động phổ thông, ông Bounthanh Soyee, công nhân xây dựng ở quận Xaythany, thẳng thắn: “Ở đây tôi kiếm được khoảng 150.000 kip/ngày nếu có việc, trong khi tại Thái Lan, thu nhập gấp ba, bốn lần. Với mức lương hiện tại, tôi không thể nuôi gia đình và lo cho con nhỏ. Rời quê hương là khó khăn, nhưng đó là lựa chọn hợp lý để đảm bảo tài chính”.
Trả lời Vientiane Times, ông Khankham Vongsavang, cán bộ nhà nước tại Viêng Chăn, khẳng định: “Đây là vấn đề mang tính hệ thống. Chúng ta cần tiếp cận toàn diện, từ đổi mới chương trình đào tạo tại các trường đại học, cao đẳng nghề theo hướng linh hoạt, gắn kết doanh nghiệp, đến thúc đẩy mô hình thực tập cho sinh viên. Đồng thời, phải khuyến khích khởi nghiệp, để thanh niên trở thành người tạo việc làm chứ không chỉ đi tìm việc làm”.
Đại diện Bộ Lao động và Phúc lợi Xã hội cũng cho biết, Chính phủ đang tập trung tăng cường giáo dục nghề, đào tạo kỹ thuật, hướng tới xây dựng lực lượng lao động chất lượng hơn. Đồng thời, Lào nỗ lực thu hút đầu tư nước ngoài vào các lĩnh vực giá trị gia tăng như chế biến và công nghệ thay vì chỉ khai thác tài nguyên.
Vientiane Times nhận định, câu chuyện giữ chân người trẻ ở Lào không thể giải quyết trong ngày một ngày hai. Đây là bài toán cần sự phối hợp đồng bộ, từ việc cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, đến tạo ra nhiều việc làm tốt với thu nhập ổn định. Nếu làm được, Lào mới có thể giữ lại lực lượng lao động trẻ – nguồn tài sản quý giá cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Theo Vientiane Times
