Lào đã được Trung Quốc cho phép xuất khẩu sầu riêng, qua đó bổ sung thêm một nguồn cung từ Đông Nam Á cho thị trường đang ngày càng cạnh tranh khi nhu cầu đối với loại trái cây này tiếp tục tăng.
Theo quyết định trên, các lô hàng sầu riêng của Lào được phép xuất khẩu với điều kiện đáp ứng các yêu cầu của Trung Quốc về kiểm dịch thực vật. Điều này đặt Lào trước bài toán về khả năng nhanh chóng mở rộng sản lượng, đồng thời cạnh tranh với các nhà cung cấp đã có vị thế trên thị trường.
Các nhà phân tích cho rằng Lào có một số lợi thế sẵn có, gồm chi phí đất đai và lao động tương đối thấp, hệ thống giao thông được cải thiện, cùng quan hệ chính trị chặt chẽ với Bắc Kinh.
Một yếu tố thuận lợi quan trọng là tuyến đường sắt kết nối Viêng Chăn với Côn Minh (Trung Quốc), giúp rút ngắn thời gian vận chuyển và hỗ trợ duy trì khả năng cạnh tranh về giá đối với mặt hàng thường được tiêu thụ ở phân khúc cao như sầu riêng.
Ông Lim Chin Khee, cố vấn của Học viện Sầu riêng Malaysia, nhận định chi phí logistics và lao động sẽ là các yếu tố mang tính quyết định đối với Lào. Theo ông, về hương vị, sầu riêng của Lào khó có sự khác biệt đáng kể so với sầu riêng của Thái Lan và Việt Nam, do các quốc gia này có điều kiện khí hậu, đặc biệt là lượng mưa, tương đối tương đồng.
Trung Quốc hiện tiêu thụ phần lớn lượng sầu riêng xuất khẩu toàn cầu, với loại trái cây này được coi là mặt hàng có giá trị cao và thường được sử dụng làm quà tặng trong các dịp như đám cưới. Tại Trung Quốc, một quả sầu riêng nặng khoảng 6 kg có thể được bán với giá lên tới 200 nhân dân tệ (khoảng 28 USD).
Số liệu nhập khẩu của Trung Quốc cho thấy nước này đã nhập khẩu khoảng 6,99 tỷ USD sầu riêng trong năm gần đây, mức cao kỷ lục. Trong đó, Thái Lan chiếm khoảng 57%, Việt Nam chiếm khoảng 38%, phần còn lại thuộc về Campuchia, Malaysia và Philippines.
Việc mở rộng thương mại sầu riêng cũng được xem là một phần trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm tăng cường quan hệ thương mại với Đông Nam Á, trong bối cảnh vai trò của khu vực ngày càng được coi trọng giữa lúc quan hệ Trung Quốc – Mỹ còn nhiều căng thẳng.
Trong chuyến thăm Lào vào tháng 10/2024, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường cho biết Trung Quốc sẽ tiếp tục phối hợp với Viêng Chăn nhằm hỗ trợ Lào chuyển đổi từ quốc gia không giáp biển thành trung tâm kết nối “land-linked” thông qua Sáng kiến Vành đai và Con đường.
Ông Rajiv Biswas, Tổng Giám đốc Công ty Asia-Pacific Economics (Singapore), cho rằng Trung Quốc đã hỗ trợ Lào trong việc mở rộng xuất khẩu nông sản, trong đó tuyến đường sắt Viêng Chăn – Côn Minh đóng vai trò trung tâm. Theo ông, việc Trung Quốc cho phép Lào xuất khẩu sầu riêng sẽ góp phần tăng cường quan hệ thương mại Lào – Trung Quốc và làm sâu sắc hơn liên kết thương mại nông nghiệp giữa Trung Quốc và ASEAN.
Hiện Lào đang thúc đẩy phát triển ngành sầu riêng. Nước này có khoảng 20.000 ha trồng sầu riêng, với khoảng 10.000 cây đã cho thu hoạch. Lào đặt mục tiêu đến năm 2026 sẽ thu hoạch từ khoảng 270.000 cây, với sản lượng ước đạt khoảng 24.300 tấn, khi các doanh nghiệp và nhà vườn tích lũy thêm kinh nghiệm để mở rộng và cạnh tranh tại thị trường Trung Quốc.
Tổng hợp
