Ngày 2/3/2026, Lào chính thức chuyển giao việc quản lý chế độ bảo hiểm y tế trong hệ thống bảo hiểm xã hội về Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội. Lễ bàn giao được tổ chức tại Quỹ Bảo hiểm xã hội quốc gia (NSSF).
Thỏa thuận được ký kết giữa Bộ trưởng Bộ Y tế, bà Baykham Khattiya, đại diện cơ quan quản lý trước đây, và Bộ trưởng Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội, ông Phoxay Sayasone. Tham dự buổi lễ có đại diện Văn phòng Thủ tướng, lãnh đạo các bộ, ngành, giám đốc bệnh viện cùng các bên liên quan.
Hệ thống bảo hiểm xã hội của Lào được thành lập từ năm 2001, vận hành theo các nguyên tắc quốc tế và các tính toán định phí nhằm bảo đảm sự ổn định tài chính trong dài hạn. Hệ thống khuyến khích người lao động tham gia đóng góp từ sớm, đồng thời cung cấp các chế độ bảo vệ khi ốm đau, thất nghiệp hoặc đến tuổi nghỉ hưu, qua đó góp phần giảm áp lực chi ngân sách nhà nước thông qua cơ chế chia sẻ rủi ro.
Quỹ Bảo hiểm xã hội quốc gia được hình thành từ nguồn đóng góp của Nhà nước, người sử dụng lao động, lực lượng vũ trang, công an, cán bộ công chức, người lao động khu vực tư nhân và những người tham gia tự nguyện. Quỹ được quản lý bởi Hội đồng quản lý gồm đại diện Chính phủ, người sử dụng lao động và người lao động, đồng thời vận hành theo hệ thống kế toán riêng do Bộ Tài chính phê duyệt.
Hiện quỹ bao gồm năm quỹ thành phần, cung cấp chín nhóm chế độ bảo hiểm như bảo hiểm y tế, bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, các chế độ ngắn hạn, trợ cấp thất nghiệp và lương hưu dài hạn.
Trong giai đoạn 2001–2019, Quỹ Bảo hiểm xã hội quốc gia trực thuộc Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội trực tiếp quản lý bảo hiểm y tế, ký hợp đồng với các cơ sở y tế và cho phép người tham gia được khám chữa bệnh mà không phải chi trả trực tiếp. Đến tháng 7/2019, chức năng này được chuyển giao cho Cục Bảo hiểm y tế thuộc Bộ Y tế thông qua một biên bản ghi nhớ.
Việc chuyển giao trở lại từ tháng 3/2026 được kỳ vọng sẽ giúp tăng cường hiệu quả quản lý và bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ hơn trong toàn bộ hệ thống bảo hiểm xã hội.
Tính đến thời điểm bàn giao, hệ thống bảo hiểm xã hội của Lào có 398.243 người tham gia đóng góp, trong đó 192.436 là nữ. Trong tổng số này có 162.782 người làm việc trong khu vực nhà nước, 190.855 lao động khu vực tư nhân và 44.606 người tham gia tự nguyện. Quỹ hiện cũng đang chi trả chế độ cho 49.547 người hưởng lương hưu và hợp tác với 6.517 doanh nghiệp trên toàn quốc.
Nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tính minh bạch, Quỹ Bảo hiểm xã hội quốc gia đã đưa vào vận hành 10 hệ thống dữ liệu quản lý hiện đại, bao gồm hệ thống đăng ký và quản lý đóng góp, hệ thống xác minh quyền lợi khám chữa bệnh, hệ thống kế toán và e-office, cùng ứng dụng di động dành cho người tham gia bảo hiểm.
Tổng hợp
