Các dự án, bao gồm cả chi tiêu có sử dụng nguồn ngân sách nhà nước chỉ được giải ngân sau khi trải qua quá trình đấu thầu, bao gồm chọn đơn vị tư vấn, đơn vị thực hiện khảo sát và thiết kế cho đến thi công.
Theo Văn bản hướng dẫn dài 29 trang được Bộ Kế hoạch và Đầu tư Lào ban hành mới đây về việc tổ chức thực hiện Luật đầu tư công, để sử dụng hiệu quả nguồn ngân sách nhà nước, hạn chế thất thoát và tình trạng đội vốn dự án một cách vô lý đang nổi lên trong những năm gần đây. Chính phủ Lào sẽ áp dụng cơ chế đấu thầu cho các dự án có vốn nhà nước, bao gồm cả chương trình mua sắm, chi tiêu công.
Theo Bộ trưởng Bộ Công chính và Vận tải Lào Bounchanh Sinthavong, trong một vài năm trở lại đây, nhiều dự án phát triển cơ sở hạ tầng có vốn đầu tư nhà nước đã bị định giá quá cao một cách bất thường, có khi gấp đôi so với tiêu chuẩn.
Tính đến tháng 3/2019, Chính phủ Lào có thể tiết kiệm được hơn 3.5 nghìn tỷ Kíp (tương đương 419 triệu USD) từ các dự án bị phát hiện có hoạt động sử dụng vốn ngân sách không minh bạch.
Nguyên nhân về việc các dự án bị định giá quá cao, hầu hết trong số đó đều được phê duyệt thực hiện từ năm 2007 mà không thông qua Quốc hội, Chính phủ hay bất cứ quá trình thẩm định hay đấu thầu nào. Ngoài ra, quy trình khảo sát, thiết kế hay chon đơn vị tư vấn cũng được nhà thầu tự thực hiện, được xem là không đúng với quy định về đầu tư.
Sau khi các dự án bị thanh tra toàn diện và phát hiện sai phạm nghiêm trọng, Chính phủ Lào đã tăng cường tập trung giải quyết vấn đề, trong đó có việc tổ chức giám sát từ đầu đối với dự án nhà nước bởi các cơ quan chuyên trách.
Luật Đầu tư công của Lào quy định 3 hình thức đầu tư trên cơ sở nguồn vốn nhà nước bao gồm đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng; phát triển kỹ thuật chuyên môn và mua sắm, chi tiêu công. Đồng thời, 5 tiêu chí đánh giá để đánh giá việc sử dụng nguồn ngân sách công trước khi được phê duyệt bao gồm: tính khả thi, hiệu quả, hiệu lực, bền vững, các tác động.
Trong những năm trở lại đây, ngoài việc làm lãng phí ngân sách bởi các dự án bị đội vốn, nhiều dự án không cần thiết cũng được thực hiện khiến Lào chịu gánh nặng chi tiêu lớn.
Theo LOG
