Quốc hội Lào đề nghị Chính phủ tăng cường kiểm soát thất thoát nguồn thu ngân sách, rà soát các dự án đầu tư chậm triển khai, quản lý chặt hoạt động cho thuê và tô nhượng đất, khai thác khoáng sản và xe chở quá tải. Đây là những vấn đề được các đại biểu tập trung kiến nghị khi xem xét kết quả thực hiện kế hoạch kinh tế – xã hội năm 2026 và định hướng năm 2027.
Ngày 20/10, Phó Chủ tịch Quốc hội Lào Vilayvong Boutdakham đã thông tin tại cuộc họp báo về kết quả xem xét, thông qua các nội dung liên quan đến kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội, ngân sách nhà nước và kế hoạch tiền tệ năm 2026, cùng định hướng kế hoạch năm 2027.
Theo ông Vilayvong Boutdakham, sau khi nghe báo cáo của Chính phủ, các đại biểu Quốc hội đã tập trung đánh giá kết quả thực hiện các chỉ tiêu kinh tế – xã hội, đồng thời tổng hợp ý kiến của người dân về những vấn đề nổi cộm như thất thoát nguồn thu ngân sách, xe chở quá tải gây hư hỏng đường bộ, quản lý các dự án đầu tư, cho thuê và tô nhượng đất, khai thác khoáng sản.
Về tình hình kinh tế năm 2026, GDP Lào được dự báo tăng 5,1%, ổn định tiền tệ tiếp tục được duy trì và một số chỉ tiêu văn hóa – xã hội đạt kế hoạch đề ra.
Đối với ngân sách nhà nước, Quốc hội đánh giá cao kết quả thu ngân sách năm 2026 được báo cáo đạt 110% kế hoạch, vượt chỉ tiêu đề ra. Tuy nhiên, các đại biểu đề nghị Chính phủ tiếp tục siết chặt kỷ luật tài chính – ngân sách, ngăn chặn thất thoát nguồn thu và nâng cao hiệu quả quản lý chi tiêu nhằm bảo đảm ổn định tài chính quốc gia trong dài hạn.
Về định hướng phát triển kinh tế – xã hội năm 2027, các đại biểu cơ bản thống nhất với kế hoạch tăng trưởng kinh tế vĩ mô do Chính phủ đề xuất. Tuy nhiên, nhiều ý kiến bày tỏ quan ngại khi một số chỉ tiêu của năm 2026 chưa đạt kế hoạch, đồng thời đề nghị đánh giá kỹ nguyên nhân để xây dựng các biện pháp thực hiện phù hợp.
Trong lĩnh vực tài chính, Quốc hội đề nghị tiếp tục hiện đại hóa công tác thu ngân sách, mở rộng phạm vi áp dụng, đặc biệt tại các cơ sở kinh doanh. Bên cạnh việc bố trí đủ nguồn lực cho quá trình hiện đại hóa, cần tăng cường kiểm tra cán bộ và các đơn vị có thẩm quyền cấp phép tại cửa khẩu quốc tế.
Đối với đầu tư công, các đại biểu đề nghị rà soát những dự án đã được phê duyệt nhưng triển khai chậm hoặc không có tiến triển, nhất là các dự án cấp quốc gia. Việc rà soát nhằm xử lý tình trạng mua bán, chuyển nhượng lại dự án khi chưa được Chính phủ chấp thuận, đồng thời kiểm tra các trường hợp điều chỉnh giá trị dự án với đơn giá quá cao.
Quốc hội cũng đề nghị quản lý chặt việc phân bổ vốn đầu tư công, bảo đảm nguồn lực để các dự án được triển khai và hoàn thành theo kế hoạch.
Về thu hút đầu tư, các đại biểu cho rằng một số trung tâm dịch vụ một cửa hoạt động chưa hiệu quả do hạn chế về ngân sách và thiếu cán bộ thường trực từ các cơ quan liên quan. Chính phủ được đề nghị khắc phục tình trạng này, đồng thời làm rõ chính sách ưu đãi, phân định khu vực đầu tư và thẩm quyền quản lý.
Đối với hoạt động cho thuê và tô nhượng đất, Quốc hội đề nghị kiểm tra các dự án do trung ương và địa phương phê duyệt nhưng không được triển khai, sử dụng đất sai mục đích, cấp phép chồng chéo hoặc ảnh hưởng đến đất đai, tài sản của người dân.
Bên cạnh đó, cần bố trí ngân sách phục vụ công tác công nhận quyền sử dụng đất tại các khu vực đất rừng, đồng thời có biện pháp xử lý nghiêm hành vi lấn chiếm, chiếm giữ và sử dụng đất rừng khi chưa được cấp phép.
Trong lĩnh vực khoáng sản, Quốc hội đề nghị đánh giá lại việc thực hiện chiến lược phát triển ngành đến năm 2030, xác định rõ những loại khoáng sản cần khuyến khích khai thác và những loại cần cấm khai thác hoặc đưa vào diện dự trữ.
Về giao thông, các đại biểu đề nghị tăng cường kiểm soát xe chở quá tải, việc cải tạo kỹ thuật phương tiện nhằm tăng khả năng chuyên chở và hoạt động cân kiểm tra tải trọng. Tình trạng xe chở quá tải được xác định là một trong những nguyên nhân gây hư hỏng hệ thống đường bộ.
Quốc hội đồng thời đề nghị ưu tiên ngân sách xây dựng, sửa chữa các tuyến đường chiến lược, quốc lộ, đường vào khu du lịch bị xuống cấp nghiêm trọng và những tuyến giao thông quan trọng tại khu vực biên giới, phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa qua các cửa khẩu quốc tế.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, các đại biểu đề nghị phát triển sản xuất hàng hóa gắn với chuỗi sản xuất và tiêu thụ, giảm nhập khẩu, tăng sản lượng phục vụ xuất khẩu. Việc đầu tư hạ tầng và kết nối giao thông cần được chú trọng để nông sản của người dân tiếp cận thị trường kịp thời, hạn chế tổn thất do đặc tính bảo quản của từng loại sản phẩm. Đồng thời, cần hỗ trợ các yếu tố đầu vào phục vụ sản xuất nhằm giảm phụ thuộc vào nhập khẩu.
Đáng chú ý, Quốc hội đề nghị Chính phủ bố trí ngân sách cho ngành giáo dục đạt 18% và ngành y tế đạt 9% theo quy định của pháp luật.
Đối với giáo dục, các đại biểu kiến nghị nghiên cứu xây dựng trường nội trú, ký túc xá cho học sinh vùng sâu, vùng xa; thực hiện chính sách hỗ trợ giáo viên miền núi và điều chỉnh chương trình giảng dạy phù hợp với điều kiện địa phương. Đồng thời, cần tạo điều kiện để trẻ em trong độ tuổi đi học được tiếp cận giáo dục và đào tạo nghề miễn phí, tăng mức phụ cấp cho học sinh dân tộc thiểu số nhằm giảm tình trạng bỏ học.
Trong lĩnh vực y tế, Quốc hội đề nghị ưu tiên công tác chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em và dinh dưỡng, nhất là những nội dung liên quan đến 7 chỉ tiêu trong kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội đang có nguy cơ không hoàn thành.
Ngoài ra, các đại biểu kiến nghị bố trí ngân sách riêng cho hoạt động rà phá bom mìn, vật nổ chưa nổ và huy động thêm các nguồn hỗ trợ. Công tác quản lý, kiểm tra việc sử dụng hóa chất thuộc diện kiểm soát, đặc biệt tại các cơ sở sản xuất dược phẩm và chế biến, cũng cần được thực hiện chặt chẽ theo quy định.
Trước những vấn đề được đại biểu Quốc hội nêu ra, Thủ tướng Lào đã giải trình các nội dung chất vấn, đồng thời cam kết tiếp tục chỉ đạo giải quyết những tồn tại theo quy định pháp luật, đáp ứng các vấn đề thực tiễn mà người dân đang quan tâm.
Tổng hợp
