Kỳ họp bất thường lần thứ hai Quốc hội Lào khóa IX được tiến hành từ ngày 17 – 20/3 để bàn về nhiều vấn đề quan trọng của đất nước, trong đó kỳ họp sẽ xem xét, thông qua dự thảo Hiến pháp nước CHDCND Lào sửa đổi năm 2025 cùng một số nội dung quan trọng khác.
Tại phiên khai mạc kỳ họp, sau khi chủ tịch kỳ họp phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Quốc hội, đại diện Ủy ban cấp quốc gia về sửa đổi Hiến pháp năm 2025 ông Chaleun Yipaoher đã báo cáo về công tác sửa đổi Hiến pháp năm 2025 để các đại biểu nghiên cứu, xem xét và cho ý kiến đóng góp vào dự thảo Hiến pháp sửa đổi.
Ông cho biết: Hiến pháp năm 2015 được thông qua tại Kỳ họp lần thứ 10 của Quốc hội Lào khóa VII và ban hành sử dụng theo Sắc lệnh số 214, ngày 15/12/2015 của Chủ tịch nước, đây là bản sửa đổi lần thứ hai nhằm nhằm mục đích củng cố chính quyền nhà nước vững mạnh, hiệu quả, có sự phân công công tác, phối hợp và giám sát lẫn nhau giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp theo cơ chế phân cấp giữa trung ương và chính quyền địa phương. Hiến pháp năm 2015 bổ sung một chương về hội đồng nhân dân địa phương, một chương về kiểm toán nhà nước và một chương về ủy ban bầu cử. Hiến pháp này là luật cơ bản quan trọng để bảo vệ quốc gia, quản lý nhà nước và quản lý xã hội bằng pháp luật, là tham chiếu để xây dựng và sửa đổi luật; thúc đẩy và thực hiện chủ quyền, quyền và dân chủ của nhân dân Lào thuộc mọi Bộ tộc. Từ khi ban hành Hiến pháp, Nhà nước Lào đã tích cực triển khai Hiến pháp thành 169 luật và nhiều văn bản pháp luật liên quan, là công cụ quản lý nhà nước, quản lý xã hội, nâng cao nhận thức tôn trọng và thực hiện Hiến pháp, pháp luật trong toàn xã hội, bảo đảm hội nhập kinh tế với kinh tế quốc tế và khu vực, nâng cao vai trò của CHDCND Lào trên trường quốc tế. Bên cạnh những ưu điểm và thành tựu nêu trên, việc thực hiện Hiến pháp vẫn còn một số hạn chế, cụ thể: Một số quy định của Hiến pháp năm 2015, nhất là những quy định liên quan đến quyền lực nhà nước, chưa phù hợp với nhiệm vụ chính trị của Đảng và sự phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới; việc thực hiện Hiến pháp của các cơ quan chính quyền các cấp trong nhiều trường hợp chưa hiệu quả; nhận thức về Hiến pháp của cán bộ, công chức, quân đội, công an trong hệ thống chính trị chưa sâu rộng, ý thức tôn trọng và thực hiện Hiến pháp, pháp luật trong toàn xã hội chưa cao; việc thúc đẩy và thực hiện quyền dân chủ của nhân dân các Bộ tộc Lào theo Hiến pháp và pháp luật chưa mạnh mẽ và chặt chẽ.
Ông cho biết thêm: Lý do và sự cần thiết phải sửa đổi Hiến pháp nhằm khắc phục những yếu kém, bất cập trong việc thực hiện Hiến pháp nêu trên và triển khai cụ thể hóa Nghị quyết số 05/BCHTW, Nghị quyết số 04/BCT và Chỉ thị số 173/BCHTW, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 15, ngày 22 tháng 5 năm 2024 về việc thành lập Ủy ban Quốc gia về sửa đổi Hiến pháp để nghiên cứu, sửa đổi Hiến pháp số 63/QH, ngày 08 tháng 12 năm 2015. Lần sửa đổi Hiến pháp này là lần sửa đổi thứ ba, tập trung thực hiện tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết Hội nghị toàn thể lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI (từ ngày 28 tháng 10 đến ngày 06 tháng 11 năm 2024), nhằm: Hoàn thiện hệ thống quyền lực nhà nước đạt hiệu quả cao, tạo bước ngoặt mới cho sự nghiệp bảo vệ và xây dựng đất nước, hội nhập kinh tế với khu vực và cộng đồng quốc tế, hướng tới tạo cơ sở pháp lý và xây dựng pháp luật trong thời gian tới bảo đảm định hướng chính trị của Đảng, quản lý và điều hành nhà nước trong giai đoạn mới, hoàn thiện một số chuyên mục, một số điều để bảo đảm hoặc hỗ trợ định hướng chính trị của Đảng và định hướng tổ chức, quản lý và điều hành nhà nước trong giai đoạn mới, cũng như phương hướng mới trong những năm tới, nhất là trong nhiệm kỳ XII của Đảng, nếu không muốn nói là sửa đổi toàn bộ nội dung Hiến pháp, có nội dung phù hợp với nội dung Cương lĩnh chính trị của Đảng, dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội XII của Đảng, Nghị quyết 05/BCHTW, Nghị quyết 04/BCT và Chỉ thị 173/CPC. Dự thảo Hiến pháp sửa đổi năm 2025 gồm 14 Chương, 122 Điều, trong đó có 5 Điều mới, 59 Điều sửa đổi, 3 Điều bãi bỏ và 58 Điều không sửa đổi.
Dự kiến, sau khi Hiến pháp sửa đổi 2025 được thông qua và ban hành sử dụng sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng trong thực hiện quyền và nhiệm vụ của hệ thống chính quyền Nhà nước cũng như toàn hệ thống chính trị dân chủ, nhân dân Lào đạt hiệu quả, chất lượng; đặc biệt là củng cố cấp chính quyền địa phương phù hợp theo Nghị quyết 05/BCHTW và phù hợp với tình hình tăng trưởng kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới, là nền tảng quan trọng và cần thiết trong việc tiếp tục xây dựng, củng cố luật pháp và các văn bản pháp lý dưới luật thành hệ thống, đồng bộ và phù hợp với nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn mới của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, nhằm xây dựng nhà nước dân chủ nhân dân tiến tới nhà nước pháp quyền, làm căn cứ quan trọng cho việc tuyên truyền, phổ biến, giáo dục ý thức tôn trọng, làm chủ đất nước, quyền và dân chủ của người dân Lào các Bộ tộc, nâng cao vị thế, vai trò của Lào trong khu vực và trên trường quốc tế.
