Lào đã hoàn thành giai đoạn thu thập dữ liệu thực địa cho cuộc Tổng điều tra Dân số và Nhà ở (PHC) năm 2025. Đây là lần đầu tiên cuộc tổng điều tra của nước này được triển khai hoàn toàn trên nền tảng kỹ thuật số, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong phương thức thu thập và quản lý dữ liệu dân cư.
Trong vòng 8 tuần kể từ đầu tháng 11/2025, hơn 12.000 điều tra viên đã được huy động trên phạm vi cả nước, sử dụng thiết bị máy tính bảng để thu thập thông tin. Đến cuối tháng 12, lực lượng điều tra đã thu thập dữ liệu đối với khoảng 3,6 triệu ngôi nhà, đạt 99% mục tiêu đề ra. Để bảo đảm không bỏ sót hộ gia đình, các đợt rà soát bổ sung tại hơn 3.500 khu vực đã được triển khai vào đầu năm 2026.
Việc chuyển sang phương thức số hóa đã thay thế hoàn toàn quy trình truyền thống sử dụng phiếu giấy, vốn đòi hỏi vận chuyển thủ công từ các bản làng vùng sâu, vùng xa về trung tâm xử lý, sau đó mã hóa và nhập liệu — một quy trình kéo dài nhiều tuần và tiềm ẩn sai sót.
Dữ liệu thu thập được đồng bộ theo thời gian thực về máy chủ trung tâm tại Cục Thống kê Lào, cho phép cơ quan quản lý theo dõi tiến độ trên phạm vi toàn quốc. Các chức năng kiểm tra tính hợp lệ tích hợp trên thiết bị giúp giảm thiểu sai sót, cảnh báo thông tin thiếu hoặc không nhất quán ngay tại hiện trường.
Ứng dụng công nghệ cũng góp phần giải quyết khó khăn trong việc xác định vị trí các hộ gia đình. Hình ảnh vệ tinh và bản đồ số hỗ trợ hiệu quả cho công tác thực địa, giúp các đội điều tra nhận diện và tiếp cận hộ dân một cách có hệ thống. Điều này đặc biệt quan trọng đối với Lào — quốc gia có hơn 70% diện tích là đồi núi, nơi các cuộc điều tra trước đây khó bao phủ đầy đủ.
Công tác chuẩn bị cho cuộc tổng điều tra kéo dài trong 4 năm, do Chính phủ Lào chủ trì, với sự hỗ trợ tài chính và kỹ thuật từ Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Lào. Các đối tác tham gia hỗ trợ còn có Australia, Trung Quốc, Đức, Thụy Sĩ, Luxembourg, Hoa Kỳ và Ngân hàng Thế giới.
Ông Bakhtiyor Kadyrov, Đại diện UNFPA tại Lào, cho biết cuộc tổng điều tra không chỉ dừng lại ở việc thống kê dân số mà còn là cơ sở quan trọng phục vụ hoạch định chính sách, góp phần cải thiện an sinh xã hội và bảo đảm các nhóm dễ bị tổn thương không bị bỏ lại phía sau.
Theo ông, đây cũng là một phần trong nỗ lực dài hạn của UNFPA nhằm củng cố hệ thống thống kê quốc gia của Lào, chuyển giao tri thức và xây dựng nền tảng bền vững, phục vụ công tác hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng trong thời gian dài.
Kết quả tổng điều tra dự kiến sẽ được tích hợp vào Kế hoạch Phát triển Kinh tế – Xã hội quốc gia 5 năm lần thứ 10 (2026–2030), làm cơ sở cho việc xây dựng chính sách xã hội, phát triển hạ tầng và phân bổ nguồn lực giữa các vùng miền.
Tổng hợp
