Ngày 25/6/2026, Hội nghị Bộ trưởng Tiểu vùng Mê Kông lần thứ 14 về ô nhiễm khói bụi xuyên biên giới chính thức khai mạc tại Thủ đô Viêng Chăn dưới sự chủ trì của Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone. Tham dự hội nghị có Phó Tổng Thư ký ASEAN, trưởng đoàn các quốc gia thành viên Tiểu vùng Mê Kông, lãnh đạo các bộ, ngành liên quan, đại diện cơ quan ngoại giao và nhiều tổ chức quốc tế. Hội nghị tiếp tục khẳng định quyết tâm tăng cường hợp tác khu vực nhằm kiểm soát hiệu quả ô nhiễm khói bụi xuyên biên giới và bảo vệ môi trường.
Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Sonexay Siphandone nhấn mạnh ô nhiễm khói bụi xuyên biên giới đang là một trong những thách thức lớn đối với khu vực, ảnh hưởng đến đa dạng sinh học, sức khỏe cộng đồng và sự phát triển kinh tế – xã hội của các quốc gia Tiểu vùng Mê Kông. Thủ tướng kêu gọi các nước thành viên tiếp tục triển khai hiệu quả Hiệp định ASEAN về ô nhiễm khói bụi xuyên biên giới được ký năm 2002, hướng tới mục tiêu xây dựng một ASEAN không khói bụi vào năm 2030, đồng thời thúc đẩy thực hiện Chiến lược Bầu trời xanh 2030 giữa Myanmar, Lào và Thái Lan.
Về công tác quản lý môi trường trong nước, Chính phủ Lào cho rằng nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng ô nhiễm không khí trong mùa khô là hoạt động đốt nương làm rẫy, phát dọn đất sản xuất nông nghiệp thiếu kiểm soát của một bộ phận người dân, cùng với các vụ cháy rừng do điều kiện thời tiết cực đoan. Để khắc phục tình trạng này, chính quyền các cấp đang đẩy mạnh thực thi Luật Bảo vệ môi trường và Luật Lâm nghiệp, đồng thời tăng cường xử lý các hành vi phá rừng, quản lý chặt chẽ đất lâm nghiệp nhằm giảm số lượng các điểm phát nhiệt (hỏa điểm).
Nhằm hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào đã lồng ghép các chỉ tiêu bảo vệ môi trường vào Chiến lược phát triển lâm nghiệp đến năm 2035 và Tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, Lào đặt mục tiêu nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 70% vào năm 2035, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đồng thời từng bước phát triển thị trường tín chỉ carbon.
Báo cáo tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào Linkham Douangsavanh cho biết cơ chế hợp tác giữa Campuchia, Lào, Myanmar, Thái Lan và Việt Nam, với sự hỗ trợ của các đối tác quốc tế, đã đạt nhiều kết quả tích cực. Đến cuối năm 2025, số lượng điểm phát nhiệt trong toàn khu vực đã giảm khoảng 87% so với ngưỡng mục tiêu của Kế hoạch hành động Chiang Rai.
Tuy nhiên, hội nghị cũng nhận định ô nhiễm khói bụi xuyên biên giới vẫn là thách thức lớn do tập quán sản xuất nông nghiệp còn sử dụng biện pháp đốt ở nhiều địa phương. Vì vậy, trong giai đoạn tới, các quốc gia Tiểu vùng Mê Kông sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện Kế hoạch hành động Chiang Rai năm 2017; ưu tiên đầu tư các mô hình quản lý đất nông nghiệp không sử dụng biện pháp đốt; thúc đẩy chuyển giao công nghệ sản xuất nông nghiệp thân thiện với môi trường; đồng thời hỗ trợ người dân chuyển đổi sinh kế bền vững, góp phần cải thiện chất lượng môi trường và hướng tới mục tiêu xây dựng khu vực Tiểu vùng Mê Kông phát triển xanh, bền vững.
Tổng hợp
