Hãng Thông tấn Lào (KPL) đánh giá chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 8–11/11 đã đạt nhiều kết quả quan trọng, tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam – Nhật Bản và góp phần tăng cường hòa bình, ổn định, hợp tác tại khu vực Đông Nam Á, trong đó có Lào.
Trong bài viết đăng ngày 11/11, KPL nhận định chuyến thăm Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân Ngô Phương Ly và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam là sự kiện đối ngoại quan trọng, góp phần đưa quan hệ Việt Nam – Nhật Bản lên tầm cao mới, mở rộng hợp tác kinh tế, khoa học – công nghệ và tạo thêm động lực phát triển cho hai nước.
Theo KPL, chuyến thăm diễn ra khi tình hình khu vực và thế giới có nhiều biến động, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, kinh tế toàn cầu đối mặt với nhiều thách thức. Các quốc gia đang điều chỉnh chiến lược phát triển, chú trọng bảo đảm an ninh kinh tế và đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Vì vậy, việc Việt Nam và Nhật Bản tăng cường quan hệ có ý nghĩa quan trọng không chỉ với hai nước mà còn góp phần củng cố hòa bình, ổn định và hợp tác khu vực.
Nhiều kết quả nổi bật trong hợp tác Việt Nam – Nhật Bản
KPL cho biết một trong những kết quả quan trọng nhất của chuyến thăm là việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae thông qua Tuyên bố Tầm nhìn chung Việt Nam – Nhật Bản, với định hướng “Đối tác đồng hành, đồng kiến tạo, cùng có lợi, vì tăng trưởng chất lượng cao, tự chủ chiến lược và tự cường”.
Hai nhà lãnh đạo khẳng định Việt Nam và Nhật Bản là những đối tác quan trọng hàng đầu, lâu dài của nhau, có nhiều lợi ích chung và sự phát triển của mỗi nước sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho nước còn lại. Hai bên nhất trí đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới lên tầm cao mới, tăng cường phối hợp trong các lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược.
Về kinh tế, thương mại và đầu tư, hai nước thống nhất tăng cường liên kết kinh tế, bảo đảm an ninh kinh tế, nâng cao năng lực tự chủ chiến lược và phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 80 tỷ USD vào năm 2030.
Nhật Bản cam kết khuyến khích đầu tư chất lượng cao vào Việt Nam, gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Hai nước cũng nhất trí mở rộng hợp tác sử dụng nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) thế hệ mới trong các lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, năng lượng, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.
KPL đánh giá đây là định hướng quan trọng, thể hiện sự chuyển dịch trong hợp tác Việt Nam – Nhật Bản từ mở rộng quy mô sang chú trọng chất lượng, hiệu quả và tính bền vững.
Trong chuyến thăm, hai bên ký kết và trao đổi 11 văn kiện hợp tác, trong đó có 9 văn kiện được trao dưới sự chứng kiến của lãnh đạo hai nước. Các văn kiện tập trung vào những lĩnh vực như năng lượng, giáo dục, khoa học – công nghệ, AI, môi trường, chính sách biển, pháp luật và sở hữu trí tuệ.
Đáng chú ý, hai văn kiện cam kết vốn cho dự án xây dựng Trường Đại học Việt Nhật và Nhà máy nhiệt điện Ô Môn III có tổng trị giá hơn 43,1 tỷ yên. Hai nước cũng mở rộng hợp tác về viện trợ không hoàn lại, điện hạt nhân, nghiên cứu và phát triển AI, nâng cao hiệu quả xây dựng và thực thi pháp luật, bảo vệ môi trường.
Theo KPL, những thỏa thuận này thể hiện quyết tâm của hai nước trong việc cụ thể hóa các cam kết cấp cao thành chương trình, dự án hợp tác thiết thực.
Một điểm nổi bật khác được KPL đề cập là việc hai nước xác định khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ song phương trong giai đoạn mới.
Phát biểu tại diễn đàn đối thoại công – tư về hợp tác kinh tế, khoa học và công nghệ Việt Nam – Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tiếp nhận, ứng dụng công nghệ sang hợp tác nghiên cứu, cùng sáng tạo và từng bước làm chủ công nghệ.
Hai nước ưu tiên hợp tác trong các lĩnh vực AI, bán dẫn, công nghệ năng lượng, công nghệ sinh học, đường sắt tốc độ cao, đồng thời tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp, trường đại học và các viện nghiên cứu. Phía Nhật Bản bày tỏ sẵn sàng hỗ trợ Việt Nam đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, bao gồm đội ngũ chuyên gia và các nhà nghiên cứu trình độ tiến sĩ trong lĩnh vực AI.
KPL nhận định những định hướng này cho thấy hợp tác Việt Nam – Nhật Bản đang chuyển sang giai đoạn chú trọng nâng cao năng lực công nghệ, phát triển nghiên cứu và xây dựng nền tảng đổi mới sáng tạo lâu dài.
Bên cạnh kinh tế và công nghệ, hai nước nhất trí mở rộng giao lưu nhân dân, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế, lao động và quan hệ giữa các địa phương.
Hai bên dự kiến tổ chức Diễn đàn hợp tác địa phương Việt Nam – Nhật Bản lần thứ ba vào năm 2027 và Năm Du lịch Việt – Nhật 2027–2028, hướng tới kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 2028.
Hai nước cũng khởi động tham vấn sơ bộ, hướng tới ký kết điều ước quốc tế về hợp tác lãnh sự, trong đó có nội dung thông báo lãnh sự bắt buộc, đồng thời tạo thuận lợi về đi lại và thị thực cho đội ngũ kỹ sư công nghệ Việt Nam.
Về chính trị và đối ngoại, chuyến thăm có nhiều hoạt động quan trọng như hội kiến Nhà vua và Hoàng hậu Nhật Bản, hội đàm với Thủ tướng Takaichi Sanae, phát biểu chính sách tại Quốc hội Nhật Bản và gặp gỡ lãnh đạo Quốc hội cùng các tổ chức nghị sĩ hữu nghị.
Trong bài phát biểu tại Quốc hội Nhật Bản, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển của Việt Nam, khẳng định mong muốn tăng cường phối hợp với Nhật Bản trong các vấn đề khu vực và quốc tế.
Hai nước cũng nhất trí tăng cường phối hợp tại các cơ chế đa phương như Liên hợp quốc, APEC và ASEAN, góp phần duy trì môi trường hòa bình, ổn định và mở rộng hợp tác quốc tế.
Báo Lào nhìn nhận ý nghĩa của chuyến thăm từ góc độ khu vực
Bên cạnh những kết quả hợp tác song phương, KPL dành phần đáng kể của bài viết để phân tích ý nghĩa chuyến thăm đối với khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là tiểu vùng Mekong.
Theo nhận định của KPL, việc Việt Nam và Nhật Bản mở rộng hợp tác về kinh tế, công nghệ, năng lượng và an ninh kinh tế phản ánh xu hướng tăng cường liên kết giữa các quốc gia châu Á trước những biến động của tình hình địa chính trị và kinh tế toàn cầu. Quan hệ hợp tác ngày càng sâu rộng giữa hai nước có thể góp phần nâng cao khả năng ứng phó với các tác động từ bên ngoài.
Với Việt Nam, Nhật Bản là đối tác quan trọng trong huy động nguồn lực phát triển, tiếp nhận công nghệ hiện đại, đào tạo nhân lực và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Những cam kết hợp tác mới, đặc biệt về khoa học – công nghệ, năng lượng và phát triển nguồn nhân lực, được kỳ vọng góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực tự chủ.
Ở chiều ngược lại, KPL nhận định Việt Nam là đối tác có vị trí quan trọng tại Đông Nam Á, sở hữu thị trường năng động, tiềm năng nguồn nhân lực và nhiều lợi thế về địa kinh tế. Tăng cường hợp tác với Việt Nam tạo điều kiện để Nhật Bản mở rộng mạng lưới đầu tư, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, phát triển hợp tác công nghệ và tăng cường kết nối với ASEAN. Định hướng này cũng phù hợp với mục tiêu xây dựng khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do, rộng mở, hòa bình và ổn định của Nhật Bản.
Từ góc nhìn của Lào, KPL cho rằng sự phát triển của quan hệ Việt Nam – Nhật Bản là yếu tố tích cực đối với môi trường hợp tác và phát triển tại Đông Nam Á.
Việt Nam là quốc gia láng giềng có quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác toàn diện với Lào, trong khi Nhật Bản là một trong những đối tác phát triển quan trọng của ASEAN và tiểu vùng Mekong. Vì vậy, việc hai nước tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực hạ tầng, năng lượng, khoa học – công nghệ, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực có thể góp phần mở rộng liên kết kinh tế và cơ hội hợp tác tại khu vực.
Bài viết chỉ ra rằng các quốc gia tiểu vùng Mekong đang đối mặt với nhiều thách thức về phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh năng lượng, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong điều kiện đó, những quan hệ hợp tác có khả năng huy động nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm phát triển mang lại ý nghĩa thiết thực.
Theo KPL, quan hệ Việt Nam – Nhật Bản phát triển ổn định và thực chất có thể tạo thêm điều kiện triển khai các sáng kiến hợp tác khu vực, tăng cường kết nối giữa ASEAN với các đối tác, góp phần nâng cao khả năng tự chủ và sức chống chịu của các nền kinh tế trước biến động bên ngoài.
Việc hai nước khẳng định tăng cường phối hợp tại các cơ chế đa phương, đặc biệt là ASEAN và APEC, cũng thể hiện sự coi trọng vai trò của hợp tác khu vực trong giải quyết những vấn đề chung.
Với Lào, một quốc gia thành viên ASEAN nằm trong tiểu vùng Mekong, môi trường hòa bình, ổn định và hợp tác có ý nghĩa quan trọng trong thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, mở rộng kết nối khu vực và cải thiện đời sống người dân.
Từ những kết quả hợp tác Việt Nam – Nhật Bản, KPL cho rằng Lào cần nghiên cứu, vận dụng kinh nghiệm phù hợp và tận dụng các cơ hội hợp tác tương tự để phục vụ mục tiêu phát triển đất nước.
Bài viết đề xuất Lào chú trọng mở rộng hợp tác với Nhật Bản trong những lĩnh vực thiết thực như hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng sạch, nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
KPL cũng đề xuất Lào tăng cường phối hợp với Việt Nam trong việc kết nối các chương trình, dự án hợp tác với Nhật Bản, phát huy lợi thế vị trí địa lý và vai trò cầu nối giữa Việt Nam với các quốc gia trong tiểu vùng Mekong.
Để khai thác hiệu quả các cơ hội hợp tác, bài viết nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao năng lực chuẩn bị, quản lý và triển khai dự án, cải thiện môi trường đầu tư, chủ động đề xuất các chương trình hợp tác cụ thể, có tính khả thi và mang lại lợi ích thực chất.
Theo đánh giá của KPL, việc kết hợp nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm phát triển của Nhật Bản với nền tảng quan hệ hữu nghị, hợp tác truyền thống giữa Lào và Việt Nam có thể góp phần mở rộng khả năng phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và tính tự chủ của nền kinh tế Lào trong những năm tới.
Kết luận bài viết, KPL đánh giá chuyến thăm chính thức Nhật Bản của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đạt nhiều kết quả quan trọng, tạo động lực mới cho quan hệ Việt Nam – Nhật Bản phát triển toàn diện, thực chất và hiệu quả hơn. Việc thông qua Tuyên bố Tầm nhìn chung, ký kết các văn kiện hợp tác và xác định những lĩnh vực ưu tiên trong giai đoạn tới thể hiện quyết tâm của lãnh đạo hai nước, không chỉ phục vụ lợi ích phát triển song phương mà còn góp phần củng cố hòa bình, ổn định và hợp tác tại châu Á, đặc biệt là Đông Nam Á và tiểu vùng Mekong.
Tổng hợp
