Ngày 13/9, hơn 270 đại biểu đến từ trên 120 quốc gia và tổ chức quốc tế đã thăm điểm rà phá vật liệu chưa nổ tại bản Phik Yai, huyện Luang Prabang, trước thềm Hội nghị rà soát lần thứ ba Công ước về Bom chùm do Lào đăng cai từ ngày 14–18/9/2026.
Đoàn do Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lào Anoupharb Vongnorkeo, Phó Chủ tịch Cơ quan Quản lý quốc gia về công tác UXO/bom mìn của Lào, dẫn đầu. Tham gia đón và làm việc với đoàn có ông Bounlua Sinxayvoravong cùng đại diện tỉnh Luang Prabang.
Tại khu vực rà phá ở bản Phik Yai, các đại biểu nghe đại diện Chương trình Quốc gia về vật liệu chưa nổ của Lào (UXO Lao) và cán bộ phụ trách hiện trường giới thiệu tình hình ô nhiễm UXO, kết quả rà phá, những khó khăn trong quá trình triển khai và kế hoạch khảo sát, xử lý trong thời gian tới.
Luang Prabang là một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề của vật liệu chưa nổ còn sót lại sau chiến tranh, trong đó bản Phik Yai thuộc nhóm cộng đồng bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Từ năm 2016 đến nay, lực lượng chức năng đã khảo sát kỹ thuật 423 ha tại khu vực này, xác định 347,2 ha là khu vực nguy hiểm có UXO. Đến nay, 119,73 ha đã được rà phá, gồm 117,3 ha đất nông nghiệp và 2,39 ha đất dành cho các mục đích phát triển khác.
Quá trình rà phá đã phát hiện và tiêu hủy 3.461 vật liệu chưa nổ, gồm 2 quả bom cỡ lớn, 2.775 bom chùm và 684 vật liệu nổ các loại khác.
Bản Phik Yai nằm cách trung tâm huyện Luang Prabang khoảng 17 km, người dân chủ yếu sống bằng nông nghiệp. Việc rà phá, bàn giao đất an toàn giúp người dân có thêm diện tích sản xuất, mở rộng trồng lúa, rau, cây ăn quả và chăn nuôi, qua đó từng bước chuyển từ sản xuất tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa.
Các diện tích đã được rà phá và xác nhận an toàn cũng tạo thêm điều kiện cho địa phương phát triển kinh tế và mở rộng hoạt động du lịch tại những khu vực đủ điều kiện an toàn.
Lào là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi bom chùm và đã tham gia tích cực vào quá trình xây dựng, thông qua Công ước về Bom chùm. Chính phủ Lào đã đưa các mục tiêu của Công ước vào Chiến lược quốc gia về UXO “Con đường hướng tới an toàn III” giai đoạn 2021–2030, đồng thời xác lập Mục tiêu Phát triển bền vững số 18 về bảo đảm cuộc sống an toàn trước vật liệu chưa nổ.
Trong chuyến thực địa, các đại biểu cũng chứng kiến hoạt động tiêu hủy có kiểm soát các vật liệu chưa nổ đã được thu gom.
Tổng hợp
