Lào đang đẩy mạnh kêu gọi hợp tác khu vực và quốc tế nhằm xử lý hậu quả bom mìn còn sót lại sau chiến tranh, trong bối cảnh nước này chuẩn bị chủ trì Hội nghị rà soát Công ước Bom chùm lần thứ ba vào cuối năm 2026.
Phát biểu tại lễ khai mạc Hội thảo khu vực châu Á – Thái Bình Dương về Công ước Bom chùm diễn ra ngày 27/5 tại khách sạn DoubleTree by Hilton ở Thủ đô Viêng Chăn, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lào Anouparb Vongnorkeo cho biết hậu quả chiến tranh cách đây hơn 50 năm vẫn tiếp tục ảnh hưởng nặng nề tới đời sống người dân và quá trình phát triển của đất nước. Theo ông Anouparb Vongnorkeo, bom mìn chưa nổ hiện vẫn gây tác động lớn tới đời sống người dân, đặc biệt tại các khu vực nông thôn và đất nông nghiệp, đồng thời ảnh hưởng tới phát triển hạ tầng và an toàn cộng đồng.
Lào hiện được xem là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất thế giới về bom đạn tính theo đầu người. Trong giai đoạn 1964-1973, hơn 2 triệu tấn bom đạn đã được thả xuống Lào, trong đó khoảng 30% không phát nổ. Theo thống kê, hơn 270 triệu bom bi đã được sử dụng trong chiến tranh, để lại khoảng 80 triệu bom bi chưa nổ trên khắp lãnh thổ nước này.
Theo số liệu từ UXO Lao, từ năm 1996 đến ngày 5/2/2026, lực lượng chức năng đã xử lý hơn 2 triệu vật nổ các loại, trong đó có hơn 1,25 triệu bom chùm. Các cơ quan chức năng cũng đã tiến hành khảo sát tại 3.124 bản làng, xác định hơn 254.000 ha khu vực nguy hiểm và rà phá bom mìn trên hơn 101.000 ha đất. Chính phủ Lào hiện triển khai công tác rà phá bom mìn và hỗ trợ nạn nhân thông qua Chiến lược Safe Path Forward III cùng Mục tiêu phát triển bền vững số 18, tập trung riêng vào việc giảm tác động của bom mìn chưa nổ.
Hội thảo khu vực châu Á – Thái Bình Dương về Công ước Bom chùm kéo dài 3 ngày với sự tham gia của đại diện các quốc gia thành viên Công ước Bom chùm, cơ quan Liên hợp quốc, tổ chức quốc tế, cơ quan ngoại giao cùng các tổ chức, đơn vị hoạt động trong lĩnh vực rà phá bom mìn tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Lào chuẩn bị chủ trì Hội nghị rà soát Công ước Bom chùm lần thứ ba, dự kiến tổ chức vào cuối năm 2026.
Theo Ban tổ chức, các nội dung thảo luận tại Viêng Chăn sẽ góp phần xây dựng Kế hoạch hành động Thủ đô Viêng Chăn giai đoạn 2027-2031, định hướng cho các nỗ lực toàn cầu trong rà phá bom mìn, bom chùm chưa nổ, hỗ trợ nạn nhân và giảm thiểu rủi ro đối với cộng đồng dân cư.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lào nhận định khu vực đang đứng trước “thời điểm mang tính bước ngoặt” trong quá trình triển khai Công ước Bom chùm, đồng thời kêu gọi các quốc gia tăng cường phối hợp và chia sẻ kinh nghiệm nhằm thúc đẩy các mục tiêu nhân đạo và phát triển của công ước.
Phát biểu tại hội thảo, Đại sứ Philippines tại Lào Elizabeth Te đánh giá cao vai trò của Lào trong các hoạt động giải trừ quân bị vì mục đích nhân đạo, đồng thời tái khẳng định sự ủng hộ đối với vai trò chủ trì hội nghị rà soát của Lào. Theo bà Elizabeth Te, ít có quốc gia nào hiểu rõ hậu quả nhân đạo và phát triển kéo dài do bom chùm gây ra như Lào. Bà cho rằng bom bi chưa nổ không chỉ gây ô nhiễm đất nông nghiệp, cản trở phát triển mà còn tiếp tục đe dọa các thế hệ tương lai nhiều năm sau chiến tranh.
Hội thảo dự kiến kéo dài đến ngày 29/5 và được kỳ vọng sẽ góp phần tăng cường hợp tác khu vực cũng như mở rộng sự ủng hộ đối với Công ước Bom chùm.
Tổng hợp
