Bộ Năng lượng và Mỏ đang xem xét điều chỉnh cơ cấu giá phân phối điện mới giai đoạn 2024-2028 trong bối cảnh tỷ giá biến động, nhằm giảm bớt gánh nặng và tạo sự ổn định cho điện lực Lào. Phiên thảo luận diễn ra tại cuộc họp điều chỉnh cơ cấu giá điện giai đoạn 2024-2028 do ông Phoxay Xayasone, Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Mỏ chủ trì.
Một trong những vấn đề được đưa ra thảo luận là việc quy định giá điện so với đồng USD và thanh toán bằng Kip, theo tỷ giá tại thời điểm thanh toán thực tế. Theo báo cáo tóm tắt về việc điều chỉnh cơ cấu giá phân phối điện 2024-2028 của ông Chansaveng Bounyong, Thứ trưởng Bộ Năng lượng và Mỏ, kiêm Chủ nhiệm Ủy ban nghiên cứu điều chỉnh cơ cấu giá phân phối điện, cho thấy Lào hiện đang sử dụng cơ cấu giá điện dạng 6 cấp kể từ năm 2019 và so sánh giá bằng đồng USD tại thời điểm đó với giá hiện tại. Tỷ giá Kip-USD thời điểm đó khoảng 10.000 Kip/1 USD, hiện nay là 22.000 Kip/1 USD, theo tỉ giá của Ngân hàng Nhà nước Lào.
Do Điện lực Lào mua điện bằng USD và bán điện bằng Kip nên Chính phủ cũng như Điện lực Lào phải chịu chi phí cao hơn. Trong báo cáo của ông Chansaveng Bounyong, cũng đã đưa ra những dẫn chứng, như việc cung cấp điện cho hoạt động khai thác khoáng sản trong những năm 2010-2015, Lào phải nhập điện từ Thái Lan về phân phối, thời điểm đó, giá điện ở mức 10-12 cent/kWh. Có thể thấy việc hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp vẫn hoạt động bình thường, trái ngược với 2-3 năm nay, giá điện đã giảm xuống do sự yếu giá của đồng Kip, có nghĩa là Nhà nước đã giúp gánh cho doanh nghiệp xuất khẩu để có lợi nhuận.
Với đề xuất xác định giá bán bằng USD, phí lưu chuyển sẽ được trả bằng đồng USD cho bên sản xuất và thu bằng Kip đối với khách hàng thông thường theo tỷ giá tại thời điểm thanh toán của Ngân hàng Nhà nước Lào. Cuộc họp cũng xem xét cơ cấu giá điện theo 2 phương án, Phương án 1 là áp dụng một giá duy nhất và sử dụng một giá thống nhất cho tất cả các hộ gia đình bắt đầu từ 3,79 cent/kWh đối với những người sử dụng điện 0-150 kWh/tháng, từ 7,59 US cent/kWh đối với người sử dụng trên 150 kWh/tháng; Phương án 2 là mô hình giá 6 cấp, trong đó giá khởi điểm sẽ thay đổi tùy theo mức độ sử dụng, với giá tiêu thụ điện khởi điểm là 0-25 kWh/tháng bắt đầu từ 3,90 cent/kWh; 26-150 kWh/tháng là 4,6 cent/kWh; 151-300 kWh/tháng là 8,9 cent/kWh; 301-400 là 9,80 cent/kWh; 401-500 kWh/tháng là 10,81 cent/kWh và trên 500 kWh/tháng là 11,19 cent/kWh.
Nghiên cứu điều chỉnh cơ cấu giá điện giai đoạn 2024-2028 trên cơ sở tính đến tình hình tài chính của Điện lực Lào, để có khả năng thanh toán chi phí cho các nhà sản xuất điện trong nước, nhập khẩu điện và trả các khoản nợ áp lực cao, nhằm duy trì ổn định năng lượng của đất nước.
Uớc tính tình hình tài chính của Công ty Điện lực Nhà nước Lào, nếu giá điện trong lĩnh vực phân phối được cải thiện theo đề xuất thì phương án 1 thì sẽ tiếp tục âm -330 triệu USD và phương án 2 tiếp tục âm – 300 triệu đô la Mỹ (ban đầu âm 640 triệu USD).
Ủy ban Nghiên cứu về điều chỉnh cơ cấu giá phân phối điện đã đề xuất hỗ trợ phương án 1 là thực hiện một giá duy nhất, sẽ dễ dàng hơn trong thực tế, chẳng hạn như trong việc thanh toán tiền điện, tránh việc sử dụng nhiều công tơ gây lãng phí. Về giá điện, chính sách tiếp tục giảm 50% tiền điện cho người dùng điện sử dụng điện không quá 150 kWh/tháng, nhóm người dùng này theo thống kê năm 2023 chiếm 76% tổng số hộ gia đình, và sẽ trả tiền điện với mức giá 3,79 cent/kWh, những người sử dụng điện trên 150 kWh/tháng sẽ phải trả ở mức giá 7,59 cent/kWh, chiếm 24% tổng số hộ gia đình.
Ngoài ra, Ủy ban cũng đề xuất xem xét, thông qua việc bổ sung phí truyền tải 1,2 Us cent/kWh vào hóa đơn của mọi đối tượng khách hàng, sẽ được tính riêng trong hóa đơn điện của Điện lực Lào và không tính thuế giá trị gia tăng phí truyền tải theo hợp đồng nhượng quyền. Theo báo cáo của Ủy ban Nghiên cứu về điều chỉnh cơ cấu giá điện giai đoạn 2024-2028, sau khi điều chỉnh giá điện sinh hoạt bằng cách thêm 1,2 cent/kWh vào tất cả các hóa đơn, quy định giá điện bằng đồng USD và thanh toán bằng Kip theo tỷ giá hối đoái tại thời điểm thanh toán thực tế, Điện lực Lào sẽ có doanh thu tăng lên, có đủ tiền để trả cho bên sản xuất điện và trả một số khoản nợ khác.
Tổng hợp
