Tại Kỳ họp thường kỳ thứ 9, Quốc hội Lào khóa IX (ngày 10/6/2025), Bộ trưởng Bộ Tài chính Santiphap Phomvihane đã tham gia giải trình các chất vấn của Quốc hội và trả lời cụ thể các câu hỏi của đại biểu liên quan đến việc đảm bảo nguồn lực tài chính phục vụ triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội quốc gia trong 6 tháng cuối năm 2025 nhằm đạt được các mục tiêu đề ra.
Phát biểu tại phiên họp, Bộ trưởng Santiphap cho biết Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân các nguồn vốn đã được Quốc hội phê duyệt, đảm bảo các kế hoạch phát triển được thực hiện đúng tiến độ và mục tiêu. Song song đó, Chính phủ sẽ triển khai các biện pháp nhằm thúc đẩy thu hút đầu tư tư nhân, trong nước và nước ngoài, cũng như nguồn viện trợ phát triển để tăng tính bền vững cho nguồn vốn phục vụ phát triển.
Một số dự án trọng điểm được ưu tiên đẩy nhanh triển khai gồm đường cao tốc mới từ bản Hai (huyện Xaythani) đến bản Naxanglek (huyện Thoulakhom, tỉnh Vientiane); nhà máy điện sinh khối tại huyện Xay và huyện Lar (tỉnh Oudomxay); dự án điện gió tại các tỉnh Phongsaly, Oudomxay, Bolikhamxay; điện mặt trời tại TP. Kaysone Phomvihane (tỉnh Savannakhet); cùng nhiều dự án năng lượng tái tạo khác. Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ chuyển các dự án khai khoáng thí điểm như sắt, vàng, đất hiếm sang cơ chế khai thác chính thức theo đúng pháp luật, đồng thời tổ chức đấu thầu lại các dự án bị thu hồi để lựa chọn nhà đầu tư có năng lực về tài chính, kỹ thuật và kinh nghiệm, đảm bảo dự án được triển khai hiệu quả, tạo nguồn thu cho ngân sách và cải thiện môi trường đầu tư.
Đối với viện trợ phát triển (ODA), Bộ Tài chính sẽ tăng cường phối hợp với các bộ ngành và địa phương để thúc đẩy tiến độ thực hiện và giải ngân các dự án đã được phê duyệt. Chính phủ sẽ đẩy mạnh phân cấp, trao quyền nhiều hơn cho chính quyền cấp cơ sở trong công tác quản lý và phê duyệt vốn, đồng thời rút ngắn quy trình giải ngân, tạo điều kiện thuận lợi để huy động thêm nguồn vốn viện trợ từ các nước bạn bè và tổ chức phát triển quốc tế.
Trả lời câu hỏi về hiện đại hóa công tác thu ngân sách, Bộ trưởng Santiphap thừa nhận Bộ Tài chính vẫn chưa thể kết nối hệ thống quản lý thu ngân sách với một số bộ ngành và địa phương, đặc biệt là trong các khoản thu như thuế đất, phí qua trạm, phí đỗ xe và các loại phí khác. Nguyên nhân xuất phát từ việc nhiều ngành vẫn đang nâng cấp, hoàn thiện cơ sở dữ liệu; một số chưa có dữ liệu điện tử đầy đủ hoặc chưa đạt tiêu chuẩn để kết nối. Một số ngành dù đã có hệ thống nhưng phụ thuộc nhiều vào nhà cung cấp nước ngoài và chưa có quy định rõ ràng về quản lý vận hành; đồng thời còn tồn tại lo ngại về an ninh, bảo mật dữ liệu và thiếu sự thống nhất trong nhận thức về chia sẻ và tích hợp dữ liệu.
Về giải pháp, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với các bên liên quan để xây dựng hệ thống dữ liệu quốc gia, thiết lập quy chế về thiết kế, phát triển và tích hợp hệ thống; đồng thời xây dựng trung tâm cơ sở dữ liệu tập trung để phục vụ phân tích, đánh giá tình hình tài chính – kinh tế. Bộ cũng sẽ ưu tiên sử dụng công nghệ hiện đại và năng lực kỹ thuật trong nước, từng bước giảm phụ thuộc vào chuyên gia nước ngoài. Toàn bộ các khoản thu ngân sách sẽ được chuyển sang hình thức thanh toán không dùng tiền mặt thông qua hệ thống của Ngân hàng Nhà nước Lào, hỗ trợ thanh toán bằng LaoQR và liên kết với hệ thống ngân hàng thương mại, tích hợp trực tiếp với Bộ Tài chính.
Cuối cùng, Bộ trưởng Santiphap nhấn mạnh cần tiếp tục nâng cao vai trò của chính quyền địa phương trong công tác triển khai, đẩy mạnh phân quyền, rút ngắn thủ tục phê duyệt, đồng thời tạo điều kiện tốt hơn để huy động thêm nguồn vốn từ bạn bè quốc tế, góp phần thúc đẩy phục hồi và tăng trưởng kinh tế đất nước một cách bền vững.
Tổng hợp
