Ông Akhomdeth Vongxay, Tổng Giám đốc Công ty Điện lực Nhà nước Lào (EDL) trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân dân về quá trình phát triển của EDL qua từng thời kỳ cho biết: EDL được thành lập vào năm 1960, ban đầu chỉ có những con đập nhỏ, như đập Selabam và hầu hết đều sử dụng máy phát điện bằng dầu, mãi đến năm 1970 mới có đập thủy điện đầu tiên có tên Đập thủy điện Nam Ngeum 1 với công suất 30 MW.
Năm 1975, phong trào yêu nước nổi lên lật đổ chế độ cũ, trong đó tầng lớp công nhân EDL đã đại diện cho giai cấp công nhân đứng lên đấu tranh và giành được nhiều thắng lợi, nhiều người trong số họ nhận được sự tin tưởng của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và trở thành các nhà lãnh đạo kiệt xuất.
Với mô hình xây dựng đất nước, đáp ứng nhu cầu của người dân, cung cấp điện cho khu vực nông thôn, cung cấp điện cho tưới tiêu nông nghiệp, sản xuất công nghiệp và đáp ứng chính sách của nhà nước trở thành “Cục Pin ASEAN”. Đảng – Chính phủ đã đầu tư và kỳ vọng rất nhiều vào sự phát triển của EDL. Hiện nay, số hộ gia định tiếp cận và sử dụng điện trong cả nước là 1.346.677 hộ, bằng 95,57% cả nước, trong đó có 148 huyện và 8.040 bản sử dụng điện; nếu so với các nước ASEAN và thế giới, Lào đang là nước tiếp cận và sử dụng điện ở mức khá. EDL hiện có 5.619 nhân viên, có 19 chi nhánh ở các tỉnh thành trên khắp cả nước và cung cấp dịch vụ điện trên toàn quốc cũng như bán ra nước ngoài.
Ông cho biết thêm: Gần đây, có dư luận cho rằng EDL hoạt động không hiệu quả và nợ công cao. Như tôi đã nói trước đây, nhà nước đã đầu tư rất nhiều để người dân trên toàn quốc có thể sử dụng điện và phải đầu tư rất lớn cho các tuyến đường dây truyền tải điện, nên có một số trường hợp có thể không hiệu quả về mặt kinh tế nhưng có hiệu quả về mặt xã hội, bảo đảm cho người dân và xã hội phát triển. Việc nợ công cao là vì đã đầu tư nhiều vào dự án, nỗ lực kéo điện đến khu vực vùng sâu vùng xa, ảnh hưởng đến thu-chi của công ty rất lớn, tuy nhiên, thách thức này công ty sẽ có thể xử lý hiệu quả trong trung và dài hạn.
Đối với chính sách phát triển EDL trở thành Doanh nghiệp hàng đầu theo chính sách của Đảng và Nhà nước, điều kiện hiện tại của EDL rất khó khăn, đặc biệt là về mặt hoạt động kinh doanh và sự tin tưởng của xã hội cũng như niềm tin của các tổ chức tài chính không cao. Nhưng nhìn vào bức tranh tổng thể, tình trạng nợ vẫn chưa đến mức không thể giải quyết được. Lãnh đạo cấp trên đã giao cho EDL phối hợp với các cấp liên quan, đảng ủy, tổ chức quần chúng cùng nhau giải quyết và tập trung vào 3 nhiệm vụ chính, như: 1. Phục hồi và phát triển truyền thống kiên cường của EDL; 2. Duy trì ổn định trong nội bộ các ngành, trung ương và địa phương, lấy Đảng làm nòng cốt, Đảng viên làm gương mẫu và lãnh đạo trong mọi quá trình; kiểm soát chặt chẽ mọi khoản chi tiêu theo chính sách tiết kiệm hiệu quả, kiểm soát việc mua, sắp xếp, thuê mướn, kiểm toán minh bạch theo mọi quy định của nhà nước, kiểm soát việc giảm tiêu thụ điện, giảm nhập khẩu điện bằng việc phát triển năng lực sản xuất. Tóm lại, chúng ta cần kiểm soát chi tiêu và tìm cách tăng thu nhập; 3. Đã có những biện pháp đề xuất với Chính phủ để giải quyết một số chính sách không thuộc thẩm quyền của EDL, tin rằng với sự đoàn kết của tập thể doanh nghiệp Điện lực Nhà nước Lào chắc chắn sẽ vượt qua khó khăn này để EDL phát triển và đứng đầu doanh nghiệp nhà nước.
Tổng hợp
