Kết nối giao thương vùng biên giới Việt Nam – Campuchia – Lào

Dự hội nghị có đại diện Bộ Công Thương, lãnh đạo tỉnh An Giang, đại diện các cơ quan thương mại Việt Nam tại Campuchia; lãnh đạo các tỉnh Champasak (Lào), Takeo, Kandal, Kampot (Campuchia) cùng đông đảo doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng của ba nước Việt Nam – Campuchia – Lào.

Thương mại tăng tốc

Theo Bộ Công Thương, Việt Nam, Campuchia và Lào là ba quốc gia láng giềng có quan hệ hữu nghị truyền thống, hợp tác ngày càng sâu rộng trên nhiều lĩnh vực. Khu vực biên giới giữa ba nước không chỉ là không gian kết nối địa lý mà còn là cầu nối giao lưu kinh tế, văn hóa và thương mại quan trọng.

Những năm gần đây, các hành lang kinh tế, cửa khẩu quốc tế, khu kinh tế cửa khẩu và mạng lưới logistics xuyên biên giới Việt Nam, Campuchia và Lào ngày càng phát huy vai trò trong lưu thông hàng hóa, dịch vụ và thu hút đầu tư.

Trong đó, Campuchia hiện là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 11,33 tỷ USD, tăng 11,7% so với năm trước. Đáng chú ý, thỏa thuận thúc đẩy thương mại song phương Việt Nam – Campuchia giai đoạn 2025 – 2026 được ký kết đã tạo thêm dư địa cho hợp tác thương mại biên giới, logistics, kết nối chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường. Hai nước đang hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại lên 20 tỷ USD trong thời gian tới.

Đối với Lào, năm 2025 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong hợp tác kinh tế – thương mại. Các cơ chế hợp tác mới về thương mại, năng lượng, than và điện tiếp tục tạo động lực tăng trưởng. Quan hệ thương mại song phương được hỗ trợ bởi Hiệp định Thương mại Việt Nam – Lào sửa đổi năm 2024, Hiệp định Thương mại biên giới Việt Nam – Lào cùng các thỏa thuận hợp tác về điện và than được ký kết trong năm 2025.

Cơ cấu thương mại Việt Nam – Lào mang tính bổ trợ cao. Việt Nam xuất khẩu sang Lào máy móc thiết bị, vật liệu xây dựng, xăng dầu, hàng tiêu dùng và sản phẩm công nghiệp chế biến. Trong khi đó, Việt Nam nhập khẩu điện năng, than đá, khoáng sản, cao su, gỗ và nhiều mặt hàng nông sản… từ Lào.

Nâng tầm liên kết thương mại

Ông Bùi Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết: Thời gian qua, Bộ Công Thương cùng các bộ, ngành, địa phương, các Thương vụ Việt Nam tại Campuchia và Lào đã phối hợp tổ chức nhiều hội chợ, triển lãm, diễn đàn doanh nghiệp, hội nghị kết nối giao thương và các đoàn giao dịch thương mại.

Theo ông Hưng, các hoạt động trên đã góp phần thúc đẩy kết nối doanh nghiệp, mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả hợp tác kinh tế khu vực biên giới ba nước; trong đó, hoạt động trao đổi hàng hóa qua các cặp cửa khẩu không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế địa phương mà còn góp phần duy trì sự ổn định và bền vững của chuỗi cung ứng khu vực.

Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ, ông Hưng cho rằng, Việt Nam, Campuchia và Lào cần đổi mới phương thức quản lý và vận hành thương mại biên giới nhằm khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng hiện có, đồng thời tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Ông Hưng khẳng định, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan của Việt Nam cũng như cơ quan chức năng Campuchia và Lào để xây dựng môi trường thương mại thuận lợi. Song song đó, các bên đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; phát triển hạ tầng thương mại biên giới, logistics và thương mại điện tử xuyên biên giới; đồng thời, các bên cùng tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Với diện tích hơn 40.500 km², dân số khoảng 18 triệu người và đường biên giới dài gần 386 km tiếp giáp Campuchia, vùng Đồng bằng sông Cửu Long giữ vai trò cửa ngõ giao thương quan trọng của Việt Nam với khu vực tiểu vùng sông Mekong; trong đó, An Giang nổi lên là trung tâm sản xuất nông nghiệp, thủy sản quan trọng; đồng thời sở hữu lợi thế về kinh tế biển với hệ thống cảng biển và các đầu mối giao thương chiến lược, tạo nên hành lang kết nối liên hoàn giữa vùng với Campuchia và các nước trong khu vực.

Mở rộng chuỗi cung ứng xuyên quốc gia

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Trung Hồ cho biết, An Giang có tuyến biên giới trên bộ dài gần 148 km với ba cửa khẩu quốc tế gồm Vĩnh Xương, Tịnh Biên và Hà Tiên; đồng thời sở hữu hệ thống cảng biển và sân bay quốc tế Phú Quốc. Những lợi thế này giúp địa phương trở thành cửa ngõ trung chuyển hàng hóa quan trọng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long kết nối với Phnom Penh, Campuchia và khu vực Vịnh Thái Lan.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Trung Hồ, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu biên giới của tỉnh đạt 1,287 tỷ USD; trong đó, xuất khẩu đạt 561,35 triệu USD và nhập khẩu đạt 718 triệu USD. Các mặt hàng trao đổi chủ yếu gồm nguyên phụ liệu sản xuất, nông sản, thủy sản, gạo, phân bón và hàng tiêu dùng.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho rằng, những kết quả trên vẫn chưa phản ánh hết tiềm năng hợp tác giữa các địa phương và doanh nghiệp ba nước; trong đó, giá trị gia tăng của hàng hóa còn khiêm tốn, liên kết chuỗi cung ứng chưa sâu và hạ tầng logistics vẫn là điểm nghẽn cần được tháo gỡ.

Tại hội nghị, lãnh đạo các tỉnh Champasak (Lào), Takeo, Kandal (Campuchia) đều nhận định dư địa hợp tác thương mại giữa Việt Nam – Campuchia – Lào còn rất lớn. Hội nghị không chỉ tạo cơ hội để doanh nghiệp ba nước quảng bá sản phẩm, kết nối đối tác và mở rộng thị trường, mà còn là diễn đàn để các địa phương tăng cường hợp tác, thu hút đầu tư và tháo gỡ những khó khăn trong hoạt động giao thương.

Ngài Ho Sivyong, Đặc phái viên Chính phủ, Tổng Cục trưởng Tổng cục Dịch vụ hỗ trợ thương mại, Bộ Thương mại Vương quốc Campuchia cho rằng: Việt Nam – Campuchia cần tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và hệ thống logistics tại các khu vực cửa khẩu; tăng cường kết nối giữa các trung tâm logistics vùng với các đầu mối giao thương nhằm giảm chi phí vận tải xuyên biên giới.

Theo ngài Ho Sivyong, hai nước cần thúc đẩy chuyển đổi số đồng bộ trong hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận thị trường thông qua các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới; đồng thời hình thành các chuỗi cung ứng nông sản và công nghiệp chế biến xuyên quốc gia để nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm.

Ông Souksuan Vilayvong, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Champasak (Lào), kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đẩy mạnh đầu tư vào Lào, đặc biệt tại tỉnh Champasak, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương và tăng cường liên kết kinh tế khu vực.

Tại hội nghị, lãnh đạo tỉnh An Giang cũng mời gọi các doanh nghiệp Campuchia, Lào và quốc tế đầu tư vào các dự án ứng dụng công nghệ cao, thân thiện môi trường, gắn với phát triển kinh tế xanh và chuyển đổi số. Tỉnh cam kết đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình tìm hiểu, triển khai và mở rộng hoạt động đầu tư; đồng thời, tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao chất lượng phục vụ, hướng tới xây dựng An Giang trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư trong khu vực và quốc tế.