Thủ tướng Chính phủ Lào vừa ban hành Chỉ thị số 06/TTg về việc theo dõi, kiểm tra và giải quyết vấn đề khai thác vàng sa khoáng, đá và cát tại các sông, suối, cũng như quản lý hoạt động khai thác khoáng sản trên phạm vi toàn quốc nhằm tăng cường công tác quản lý và kiểm soát việc khai thác tài nguyên khoáng sản, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và hạn chế các tác động tiêu cực đến môi trường.
Theo nội dung chỉ thị, Chính phủ Lào quyết định chấm dứt vĩnh viễn việc cấp phép khai thác vàng sa khoáng dưới mọi hình thức trên phạm vi toàn quốc. Các Bộ, Cơ quan ngang Bộ và chính quyền địa phương các cấp có trách nhiệm nghiêm cấm mọi hành vi tạo điều kiện cho hoạt động khai thác vàng sa khoáng, kể cả trong khu vực lòng hồ của các dự án phát triển sẽ bị ngập nước hoặc các dự án đặc biệt, bao gồm khai thác đá khoáng và cát bằng sàng lọc, máy móc, bàn đãi hoặc thiết bị dọc theo sông, suối và đồng ruộng. Đồng thời, các cơ quan chức năng phải tăng cường kiểm tra và thực hiện các biện pháp xử lý nghiêm đối với hành vi khai thác vàng sa khoáng trái phép dưới mọi hình thức.
Đối với các dự án vàng sa khoáng đã được phê duyệt và đang khai thác, Chính phủ sẽ tiến hành đàm phán với các công ty liên quan để tính toán và thực hiện việc chấm dứt hoạt động, yêu cầu các doanh nghiệp này cải tạo, khôi phục môi trường khu vực khai thác trước khi bàn giao lại diện tích cho Nhà nước. Việc theo dõi quá trình khôi phục này sẽ được các ngành chức năng giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo không xảy ra tình trạng lợi dụng khai thác trái phép.
Chính phủ cũng đưa ra quy định rõ ràng đối với các dự án vàng sa khoáng của những công ty đã nộp tiền phí nhượng quyền và phí tài nguyên thiên nhiên nhưng chưa ký hợp đồng nhượng quyền. Theo đó, các công ty này sẽ không được phép ký kết hợp đồng nhượng quyền mới. Bộ Tài chính sẽ phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Năng lượng và Mỏ, Bộ Tài nguyên và Môi trường cùng các bên liên quan kiểm tra nghĩa vụ tài chính trong hợp đồng, xem xét phương án hoàn trả hoặc khấu trừ các nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp phải thực hiện trong các dự án khác.
Bên cạnh vàng sa khoáng, Chính phủ Lào cũng yêu cầu tăng cường kiểm soát chặt chẽ hoạt động khai thác đá khoáng và cát nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng để khai thác trái phép vàng sa khoáng. Việc sử dụng sàng lọc, máy móc hoặc bàn đãi tại các khu vực sông, suối và đồng ruộng sẽ bị nghiêm cấm hoàn toàn. Đồng thời, các dự án khoáng sản đang hoạt động phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ môi trường trước khi tiếp tục khai thác.
Chính phủ quyết định tạm dừng xem xét phê duyệt các dự án khai thác khoáng sản kim loại mới cho đến hết nhiệm kỳ của Chính phủ khóa IX, ngoại trừ một số địa phương có sự chấp thuận đặc biệt. Trong thời gian này, các cơ quan liên quan sẽ tập trung giám sát chặt chẽ các dự án đang hoạt động, đặc biệt là tác động đến môi trường, quá trình vận chuyển khoáng sản và việc thực hiện nghĩa vụ tài chính của các doanh nghiệp.
Chỉ thị nhấn mạnh trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc kiểm tra, giám sát chặt chẽ hoạt động khai thác khoáng sản, đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật. Các Bộ, ngành và chính quyền địa phương sẽ phải báo cáo định kỳ về tình hình khai thác và thực hiện các biện pháp xử lý nghiêm đối với những hành vi vi phạm. Chính phủ cũng khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc giám sát và tố giác các hoạt động khai thác trái phép, đồng thời nghiên cứu cơ chế khen thưởng đối với những cá nhân, tổ chức cung cấp thông tin có giá trị.
Nhằm bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, Chính phủ Lào giao Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch phối hợp với các cơ quan liên quan để đánh giá tác động của hoạt động khai thác khoáng sản đối với các địa điểm du lịch tự nhiên và di sản văn hóa. Các biện pháp bảo vệ sẽ được triển khai nhằm đảm bảo không ảnh hưởng tiêu cực đến cảnh quan du lịch và phát triển bền vững của ngành du lịch.
Chỉ thị này có hiệu lực ngay từ ngày 07/03/2025 và yêu cầu tất cả các cơ quan, địa phương thực hiện nghiêm túc. Các văn bản trước đây có nội dung trái với chỉ thị này sẽ bị bãi bỏ.
Việc ban hành chỉ thị lần này thể hiện quyết tâm của Chính phủ Lào trong việc kiểm soát hoạt động khai thác khoáng sản, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và hướng tới phát triển kinh tế bền vững.
Tổng hợp
