Trong những tháng cao điểm của mùa khô, từ tháng 1 đến tháng 4, Lào đang triển khai thêm nhiều biện pháp nhằm phòng ngừa cháy rừng và hạn chế tình trạng ô nhiễm không khí do bụi mịn PM2.5, trong bối cảnh tình trạng khói bụi gia tăng vào mùa khô tiếp tục ảnh hưởng đến môi trường sống và sức khỏe người dân.
Theo các cơ quan chức năng, nguy cơ cháy rừng và suy giảm chất lượng không khí chủ yếu bắt nguồn từ việc đốt lửa ngoài trời trong sản xuất và sinh hoạt ở khu vực nông thôn. Tại nhiều địa phương, tập quán đốt nương làm rẫy trồng cây công nghiệp và sản xuất lúa vẫn còn phổ biến. Bên cạnh đó, việc đốt lửa không bảo đảm an toàn hoặc dùng lửa trong hoạt động săn bắt cũng làm gia tăng nguy cơ cháy lan và phát sinh khói bụi.
Trong hướng dẫn áp dụng cho mùa khô 2025–2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tăng cường quản lý việc sử dụng lửa ngoài trời, đồng thời nâng cao khả năng phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vụ cháy. Việc phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trung ương và địa phương được xác định là yếu tố quan trọng nhằm hạn chế thiệt hại và giảm tác động đến chất lượng không khí.
Theo đó, các cơ quan chuyên môn được yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng hệ thống theo dõi điểm nóng cháy rừng, qua đó sớm nhận diện những khu vực có nguy cơ cao để chủ động ứng phó. Các địa phương phải thường xuyên cập nhật tình hình, đánh giá mức độ ảnh hưởng của cháy rừng, đồng thời xây dựng bản đồ nguy cơ cháy làm cơ sở cho công tác phòng ngừa và bố trí nguồn lực phù hợp.
Chính phủ Lào tiếp tục áp dụng lệnh cấm sử dụng lửa ngoài trời trên phạm vi toàn quốc trong thời gian từ tháng 1 đến tháng 4. Quy định này được áp dụng đối với đất nông nghiệp, đất rừng, khu dân cư, các khu vực đất giàu vật liệu hữu cơ dễ cháy cũng như những địa điểm xử lý chất thải. Chính quyền địa phương chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện, kịp thời xử lý các vụ việc phát sinh và áp dụng các biện pháp theo quy định đối với những trường hợp vi phạm.
Song song với các biện pháp quản lý, Lào đang thúc đẩy chuyển đổi sang các phương thức sản xuất nông nghiệp bền vững, từng bước giảm sự phụ thuộc vào việc sử dụng lửa trong canh tác. Các chương trình tập huấn cho nông dân, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối thị trường cho các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường đang được triển khai theo định hướng chung của ASEAN.
Ngoài ra, các cơ quan nghiên cứu trong nước cũng đang nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp công nghệ nhằm tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp, qua đó hạn chế dần tập quán đốt nương rẫy, góp phần cải thiện chất lượng không khí, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và duy trì sinh kế bền vững cho người dân khu vực nông thôn.
Tổng hợp
