Công ty Cổ phần Điện lực Lào (EDL-Gen) phối hợp cùng Đại học Chiang Mai (CMU, Thái Lan) vừa tổ chức khóa đào tạo chuyên đề “Quản lý nguồn nước và vận hành hồ chứa phục vụ sản xuất thủy điện tại Lào”. Khóa học nhằm nâng cao kiến thức và ứng dụng công nghệ mới để tối ưu hóa hiệu quả khai thác thủy điện, đặc biệt là trên lưu vực sông Nam Ngum – một trong những dòng sông có vai trò chiến lược trong ngành năng lượng tại Lào.
Sông Nam Ngum – “mạch nguồn” năng lượng tái tạo
Với tiềm năng lớn về thủy điện, Lào hiện có tổng công suất lắp đặt khoảng 5.813 MW, phần lớn đến từ các nhà máy thủy điện. Trong đó, riêng sông Nam Ngum – dài khoảng 354 km với diện tích lưu vực 16.800 km² – đang vận hành 5 nhà máy thủy điện (Nam Ngum 1 đến Nam Ngum 5), đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.
Tuy nhiên, mỗi nhà máy lại do các đơn vị khác nhau quản lý và vận hành, dẫn đến tình trạng thiếu đồng bộ trong kết nối lưới điện và khai thác tài nguyên nước. Nhằm khắc phục bất cập này, EDL-Gen đã chủ động hợp tác với CMU để xây dựng chiến lược quản lý nguồn nước mới, góp phần nâng cao hiệu quả và bền vững trong khai thác thủy điện.
Chiến lược quản lý nước mới: Tối ưu mà không cần đầu tư thêm
Điểm nổi bật của khóa đào tạo là việc công bố chiến lược điều phối hoạt động các đập thủy điện Nam Ngum 1 đến 5 theo mô hình chuỗi (cascade) để tăng sản lượng điện mà không cần xây thêm công trình mới. Kết quả mô phỏng cho thấy, nếu phối hợp vận hành giữa hai đập (như Nam Ngum 1 và 2), sản lượng điện có thể tăng tới 8%; nếu phối hợp ba đập trở lên, mức tăng có thể lên tới 11%.
Những con số này tuy không quá lớn về mặt tỷ lệ, nhưng có ý nghĩa đặc biệt khi đạt được bằng cách thay đổi cách thức vận hành thay vì đầu tư thêm hạ tầng – một bước tiến rõ rệt trong khai thác tiềm năng ẩn của hệ thống hiện có.
Ứng dụng công nghệ hiện đại và học hỏi quốc tế
Trong quá trình đào tạo, các chuyên gia sử dụng phần mềm mô phỏng tiên tiến HEC-RES SIM do Quân đội Mỹ phát triển, kết hợp phương pháp tối ưu hóa đa mục tiêu (Multi-Objective Optimization) để phân tích và đưa ra phương án vận hành hiệu quả nhất. Đồng thời, các học viên cũng tiếp thu các nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn từ các chuyên gia Lào và Thái Lan về quản lý hồ chứa theo chuỗi và dự báo lưu lượng nước.
Khóa học không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn tạo điều kiện để cán bộ ngành năng lượng Lào trao đổi trực tiếp với chuyên gia quốc tế, từ đó phát triển hướng tiếp cận có thể áp dụng thực tiễn tại các nhà máy thủy điện trong nước.
Hướng đến một tương lai năng lượng bền vững
Hợp tác giữa EDL-Gen và CMU thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc phát triển ngành thủy điện Lào theo hướng hiện đại, hiệu quả và thân thiện với môi trường. Việc ứng dụng công nghệ mô phỏng và tối ưu hóa không chỉ giúp tăng sản lượng điện, mà còn góp phần giảm thất thoát nước mùa mưa, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và nâng cao giá trị sử dụng lâu dài.
Đây là bước đi quan trọng giúp Lào tiến gần hơn đến mục tiêu phát triển năng lượng bền vững, nâng cao vị thế là “bình ắc quy xanh của Đông Nam Á” trong tương lai.
Tổng hợp
