Thực trạng nợ các khoản nghĩa vụ nhiều năm và báo cáo sai sản lượng từ các dự án khai khoáng gây thất thoát nguồn thu ngân sách cho Lào
Thời gian qua, Chính phủ cũng như Bộ Năng lượng và Mỏ đã phối hợp với Bộ Tài chính phân công trách nhiệm trong công tác quản lý và thu ngân sách Nhà nước từ các dự án khai khoáng, đồng thời tiến hành các biện pháp đối với các dự án còn nợ phí tô nhượng và các dự án che giấu hoặc báo cáo sản lượng khoáng sản không đúng thực tế theo quy chế và luật pháp quy định.
Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Mỏ Lào Phoxay Xayasone trả lời chất vấn của đại biểu Quốc hội tại phiên họp ngày 26/11, Kỳ hợp thứ 8 Quốc hội Lào khóa IX về các vấn đề quan trọng liên quan đến ngành năng lượng mỏ, trong đó có lý giải về các biện pháp, cơ chế phối hợp quản lý các dự án hoặc nhà đầu tư nhiều năm không thanh toán phí tô nhượng hoặc che giấu hay báo cáo sai thực tế sản lượng khoáng sản khai thác được. Bộ trưởng cho biết, thời gian qua Bộ Năng lượng và Mỏ và Bộ Tài chính đã phối hợp, phân chia trách nhiệm trong công tác quản lý và thu ngân sách Nhà nước từ các dự án khai khoáng. Trong đó, Bộ Năng lượng và Mỏ có trách nhiệm thông báo số diện tích tô nhượng, kế hoạch phân phối khoáng sản, ban hành thông báo quy định cụ thể về số lượng, quy mô, chất lượng, thị trường phân phối…; Bộ Tài chính có trách nhiệm giám sát, xác nhận giá khoáng sản ở thị trường quốc tế, khu vực và trong nước, giá trị phân phối khoáng sản, tỉnh toán và thu phí tài nguyên thiên nhiên, phí tô nhượng, vốn hợp đồng, thuế, thuế xuát khẩu, hoạt động xuất – nhập khẩu qua các cửa khẩu quốc tế và địa phương cũng như các nghĩa vụ tài chính liên quan khác.
Về việc xử lý các dự án đang nợ phí tô nhượng và các khoản vốn theo hợp đồng, Bộ trưởng cho biết: Đối với các dự án đang trong giai đoạn thăm dò – khảo sát nếu còn những vướng mắc trên sẽ không phê duyệt thông qua Báo cáo kết quả thăm dò/khảo sát hoặc xem xét bất cứ đề nghị nào của công ty; các dự án đang trong giai đoạn xây dựng Luận chứng nghiên cứu tính khả thi về kinh tế sẽ không đồng ý ký hợp đồng phát triển khoáng sản; các dự án đang trong giai đoạn khai thác và chế biến sẽ không được phép phân phối khoáng sản. Thực trạng một số dự án vừa qua đang nợ phí tô nhượng và các khoản kinh phí khác theo hợp đồng vẫn được chấp thuận cho hoạt động là do các công ty đã ký Biên bản thanh toán với Bộ Tài chính và có thông báo cho phép hoạt động từ Văn phòng Thủ tướng.
Về các biện pháp xử lý đối với các dự án cố tình che giấu hoặc báo cáo sai thực tế sản lượng khoáng sản khai thác được, Bộ trưởng cho biết, vừa qua Bộ Năng lượng và Mỏ đã phối hợp với các bộ phận liên quan, đặc biệt là Bộ Tài chính triển khai giám sát, kiểm tra chặt chẽ hoạt động khai thác và sản lượng khoảng sản khai thác được tại thực địa dự án và ở các cửa khẩu, tuy nhiên do hạn chế về số lượng nhân viên và công cụ phục vụ cho hoạt động kiểm tra, giám sát này nên kết quả vẫn còn nhiều hạn chế; ngoài ra, sự thiếu trung thực của các nhà đầu tư cũng là một phần nguyên nhân dẫn đến xuất hiện tình trạng trên thời gian qua.
Bộ trưởng Bộ Năng lượng và Mỏ Lào cho rằng, để giải quyết các vấn đề trên, cần xem xét lại vai trò, nhiệm vụ quy định trong biên bản hợp tác giữa Bộ Năng lượng và Mỏ và Bộ Tài chính để phù hợp với tình hình thức tế; đồng thời Chính phủ cần có chế tài xử lý quyết liệt đối với các dự án nợ phí tô nhượng, vốn theo hợp đồng và có hành vi che giấu sản lượng bằng cách xử phạt hành chính và hủy hợp đồng tô nhượng.
Tổng hợp
