Những năm gần đây, mô hình trồng cà phê gắn với bảo vệ môi trường do tổ chức Wonders International triển khai đang giúp nông dân tại miền Bắc Lào vừa bảo vệ rừng vừa có nguồn thu nhập ổn định.
Tại huyện Viengkham, tỉnh Luang Prabang, 104 hộ dân đã trồng 46.900 cây cà phê giống trong năm nay với sự hỗ trợ của Wonders International, cùng nguồn kinh phí từ Cơ quan Hợp tác Quốc tế Hàn Quốc (KOICA) và Quỹ KRX Happy.
Wonders International – một tổ chức phi chính phủ của Hàn Quốc – bắt đầu thúc đẩy giải pháp canh tác định hướng thị trường ở miền Bắc Lào từ năm 2019, trong khuôn khổ các hoạt động hợp tác phát triển vì sinh kế bền vững. Đến nay, dự án đã phân phối khoảng 242.000 cây giống cà phê cho nông dân, giúp họ từng bước từ bỏ phương thức canh tác đốt nương làm rẫy – nguyên nhân lâu nay gây phá rừng. Cà phê được trồng dưới tán rừng tự nhiên, vừa ngăn mất rừng, vừa bảo tồn đa dạng sinh học, đồng thời phục hồi đất bị thoái hóa.
Kết quả khảo sát của Wonders International với 93 hộ trồng cà phê tại Viengkham cho thấy, những nông dân được tập huấn nhiều hơn có ý thức bảo vệ môi trường cao hơn. Đặc biệt, cứ mỗi hecta cà phê trồng thêm, mức độ gắn bó của nông dân với thiên nhiên tăng trung bình 17,6%, phản ánh mối liên kết giữa sản xuất bền vững, ổn định kinh tế và trách nhiệm môi trường.
Người dân địa phương khẳng định hiệu quả của mô hình. Ông Somdee cho biết, nếu cà phê tiếp tục mang lại thu nhập ổn định, tập quán đốt nương sẽ dần giảm. Dù một số hộ nghèo vẫn phụ thuộc vào trồng lúa, ngày càng nhiều gia đình chuyển sang trồng cà phê và hạn chế phát rừng hàng năm.
Ông Yhe Her chia sẻ, đốt nương làm rẫy gây hại nghiêm trọng cho rừng, đất và môi trường. Trong khi đó, cà phê là cây trồng dài hạn, khuyến khích nông dân duy trì diện tích cố định thay vì khai phá đất mới, góp phần bảo vệ rừng và giảm ô nhiễm.
Hiện, cà phê trồng bền vững tại Viengkham đã có mặt trên thị trường, được tiêu thụ tại quán Aromdee Café ở Luang Prabang và ngày càng được ưa chuộng tại các khách sạn, nhà hàng, quán cà phê. Điều này tiếp thêm động lực để nông dân gắn bó với nghề, bảo vệ rừng lâu dài.
Bằng việc kết hợp tập huấn, hỗ trợ tiêu thụ và truyền thông môi trường, sáng kiến của Wonders International đang chứng minh trồng cà phê có thể trở thành giải pháp hiệu quả hạn chế phá rừng và ứng phó biến đổi khí hậu, đồng thời giúp cộng đồng địa phương có thu nhập bền vững và ý thức gìn giữ môi trường.
Tổng hợp
