Trong quý I/2026, Lào ghi nhận mức tăng đột biến về xuất khẩu điện sang Việt Nam, với sản lượng đạt 2,92 tỷ kWh, tăng gần 120% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này chủ yếu đến từ việc hàng loạt dự án năng lượng tái tạo mới đi vào vận hành, cùng với hệ thống truyền tải điện xuyên biên giới được nâng cấp.
Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), lượng điện nhập khẩu từ Lào trong ba tháng đầu năm chiếm khoảng 3,8% tổng sản lượng điện của Việt Nam. So với mức 1,33 tỷ kWh của cùng kỳ năm trước, sản lượng điện nhập khẩu đã tăng hơn gấp đôi, phản ánh xu hướng mở rộng nhanh chóng trong hợp tác năng lượng giữa hai nước.
EVN cho biết, nguồn điện tăng thêm chủ yếu đến từ các dự án năng lượng tái tạo tại Lào đưa vào vận hành trong năm 2025, đồng thời việc nâng cấp các tuyến đường dây truyền tải dọc biên giới Lào – Việt Nam đã góp phần nâng cao khả năng tiếp nhận và phân phối điện.
Mở rộng quy mô hợp tác năng lượng
Đến cuối năm 2025, Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt chủ trương nhập khẩu điện từ 47 dự án tại Lào với tổng công suất 8.260 MW. Trong đó, các dự án đã đi vào vận hành cung cấp điện đạt tổng công suất 2.379 MW, tăng so với mức 1.700 MW của năm 2024.
Một trong những dự án đáng chú ý là giai đoạn 1 của nhà máy điện gió Savan 1, chính thức vận hành từ cuối tháng 12/2025. Dự án dự kiến cung cấp khoảng 0,9 tỷ kWh mỗi năm cho hệ thống điện Việt Nam. Nhà máy do Công ty Điện gió Savan 1 – đơn vị thành viên của Tập đoàn T&T – đầu tư.
Hạ tầng truyền tải điện tiếp tục được tăng cường. Đường dây 220kV Tương Dương – Đô Lương (tỉnh Nghệ An), do Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia triển khai, đã đi vào vận hành từ tháng 11/2025. Tuyến đường dây dài gần 81 km này đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận điện từ các nhà máy thủy điện tại Lào và hòa vào lưới điện quốc gia Việt Nam.
Theo kế hoạch hợp tác giai đoạn 2016–2025, Việt Nam đặt mục tiêu nhập khẩu 3.000 MW điện từ Lào. Con số này dự kiến tăng lên 5.000 MW vào năm 2030 theo Quy hoạch điện VIII, và có thể đạt khoảng 11.000 MW vào năm 2050, tương đương sản lượng khoảng 37 tỷ kWh mỗi năm.
Đẩy mạnh các dự án năng lượng sạch
Bên cạnh hợp tác với Việt Nam, Lào cũng đang mở rộng mạnh mẽ các dự án năng lượng sạch nhằm gia tăng năng lực xuất khẩu điện. Gần đây, Tập đoàn Điện hạt nhân Tổng hợp Trung Quốc (CGN) đã đưa vào vận hành nhà máy điện mặt trời công suất 1.000 MW tại tỉnh Oudomxay – được xem là một trong những dự án điện mặt trời đơn lẻ lớn nhất Đông Nam Á.
Đồng thời, giai đoạn đầu của dự án “Căn cứ kết nối năng lượng sạch Bắc Lào” tại các huyện Xay và Namor đã chính thức hòa lưới điện từ ngày 7/4. Thủ tướng Sonexay Siphandone cùng đại diện Lào và Trung Quốc đã tham dự lễ công bố vận hành thương mại.
Dự án này dự kiến sản xuất khoảng 1,65 tỷ kWh mỗi năm, đồng thời giúp giảm khoảng 1,3 triệu tấn CO₂ phát thải hằng năm.
Ở cấp độ khu vực, ngày 20/4, Lào và Trung Quốc đã khánh thành tuyến đường dây truyền tải 500kV xuyên biên giới, nâng công suất trao đổi điện từ 50 MW lên 1.500 MW. Tuyến đường dây này dự kiến truyền tải khoảng 3 tỷ kWh mỗi năm, góp phần giảm khoảng 2,5 triệu tấn CO₂ phát thải.
Tổng hợp
