Người dân huyện Sam Neua, tỉnh Huaphan, phát hiện nhiều cá chết trên sông Nam Vaen trong các ngày 6 và 8/11, sau sự cố vỡ bờ bao hồ chứa nước tại khu khai thác đất hiếm. Mặc dù kết quả kiểm tra sơ bộ chất lượng nước tại hai vị trí gần khu vực xảy ra sự cố nhìn chung nằm trong giới hạn tiêu chuẩn môi trường, nguyên nhân cá chết vẫn chưa được xác định.
Theo thông tin từ địa phương, trong các ngày 6 và 8/11, người dân khu vực Long Vaen, huyện Sam Neua, tỉnh Huaphan, phát hiện nhiều cá chết trên sông Nam Vaen, đoạn chảy qua bản Nakao. Cá chết được ghi nhận gồm cả cá lớn và cá nhỏ, trong thời điểm nước sông bắt đầu trong trở lại sau nhiều ngày bị đục.
Hiện tượng này xuất hiện sau sự cố vỡ bờ bao hồ chứa nước của Công ty Phát triển Khoáng sản hiếm Lào – Trung Quốc miền Bắc số 2, tại bản Thabpheung, huyện Sam Neua, ngày 2/11. Sau sự cố, nước từ khu vực hồ chứa chảy xuống sông Nam Vaen, khiến dòng nước chuyển sang màu đục.
Ngày 4/11, lãnh đạo tỉnh Huaphan cùng các đơn vị chuyên môn đã tiến hành kiểm tra thực địa, đánh giá sơ bộ chất lượng nước tại hai vị trí gần khu vực xảy ra sự cố.
Tại suối Huay Duangdom, cách vị trí xảy ra sự cố khoảng 900 m, nước được ghi nhận đục nhiều. Trong khi đó, tại suối Huay Phaboud, cách khoảng 1.500 m, nước chỉ đục nhẹ. Thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng không phát hiện động vật thủy sinh hoặc động vật trên cạn bị chết tại cả hai vị trí.
Kết quả kiểm tra sơ bộ cho thấy chất lượng nước tại các vị trí khảo sát nhìn chung nằm trong giới hạn tiêu chuẩn môi trường. Tuy nhiên, nguồn tin vẫn đề cập khả năng hóa chất rò rỉ từ khu vực khai thác cũ bị sạt lở và đường ống dẫn nước bị hư hỏng. Chỉ số độ mặn được ghi nhận trong giới hạn cho phép, song chưa đủ cơ sở để xác định nguồn nước hoàn toàn an toàn.
Để làm rõ tình trạng chất lượng nước, ngày 5/11, đại diện hai đơn vị chuyên môn cấp Trung ương đã đến khu vực xảy ra sự cố thu thập thông tin, lấy mẫu nước đưa về thủ đô Viêng Chăn để phân tích. Kết quả xét nghiệm dự kiến có sau khoảng 15–30 ngày.
Trong khi chờ kết quả phân tích, người dân tiếp tục ghi nhận hiện tượng cá chết trên sông Nam Vaen vào các ngày 6 và 8/11. Đáng chú ý, thời điểm phát hiện cá chết cũng là lúc nước sông bắt đầu trong trở lại, sau khi bị đục do sự cố hồ chứa trước đó.
Đến nay, nguyên nhân cá chết và khả năng liên quan đến sự cố tại khu khai thác đất hiếm vẫn chưa có kết luận chính thức. Các kết quả kiểm tra sơ bộ trước đó cũng chưa đủ cơ sở để xác định mức độ an toàn của nguồn nước đối với sinh hoạt hằng ngày.
Hiện người dân sinh sống dọc sông Nam Vaen đang chịu ảnh hưởng do chưa yên tâm sử dụng nguồn nước phục vụ sinh hoạt. Người dân tiếp tục chờ kết quả phân tích mẫu nước và thông báo chính thức từ cơ quan chức năng để xác định thời điểm có thể sử dụng nguồn nước an toàn.
Tổng hợp
