Trong những ngày đầu tháng 4/2026, tình trạng ô nhiễm không khí tại Lào diễn biến phức tạp, với nồng độ bụi mịn PM2.5 gia tăng trên diện rộng. Kết quả quan trắc cho thấy chất lượng không khí tại nhiều địa phương, đặc biệt là Thủ đô Viêng Chăn, đã vượt ngưỡng an toàn, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.
Theo thông tin từ Viện Sinh thái học và Công nghệ sinh học thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tính đến ngày 1/4/2026 duy trì ở mức màu cam tại nhiều khu vực, tức ngưỡng bắt đầu gây hại cho sức khỏe. Đáng lưu ý, tại một số điểm đô thị, nồng độ PM2.5 đã tiến sát hoặc chạm ngưỡng nguy hại, làm gia tăng rủi ro đối với hệ hô hấp của người dân.
Nguyên nhân được xác định là do tổng hợp nhiều yếu tố, trong đó nổi bật là tình trạng đốt nương làm rẫy và xử lý phụ phẩm nông nghiệp trong mùa khô; điều kiện thời tiết nắng nóng, ít mưa, kết hợp gió mạnh khiến bụi và khói lan rộng; cùng với đó là khí thải từ phương tiện giao thông và hoạt động xây dựng tại các đô thị.
Các chuyên gia y tế cảnh báo, bụi mịn PM2.5 có kích thước rất nhỏ, có thể xâm nhập sâu vào phổi và đi vào máu, từ đó gây ra nhiều tác động tiêu cực đối với sức khỏe. Trong ngắn hạn, người tiếp xúc có thể gặp các triệu chứng như kích ứng mắt, viêm mũi dị ứng, ho kéo dài hoặc viêm họng. Về lâu dài, việc tiếp xúc thường xuyên với nồng độ bụi cao làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, hen suyễn và ung thư phổi. Ngoài ra, ô nhiễm không khí cũng có thể gây khô da, suy giảm miễn dịch, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền.
Trước diễn biến trên, người dân được khuyến cáo chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa nhằm giảm thiểu tác động của ô nhiễm không khí. Khi ra ngoài, cần sử dụng khẩu trang đạt chuẩn như N95 hoặc các loại khẩu trang chuyên dụng có khả năng lọc bụi mịn. Đồng thời, nên hạn chế các hoạt động ngoài trời, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối – thời điểm nồng độ bụi thường ở mức cao.
Bên cạnh đó, cần chú trọng vệ sinh cá nhân như rửa mặt, súc họng bằng nước muối sinh lý sau khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm; giữ không gian sống thông thoáng nhưng hạn chế mở cửa vào thời điểm ô nhiễm nặng. Trong điều kiện cho phép, việc sử dụng máy lọc không khí trong phòng kín, nhất là phòng ngủ, sẽ góp phần cải thiện chất lượng không khí trong nhà.
Các cơ quan chức năng cũng khuyến cáo người dân không đốt rác thải sinh hoạt, góp phần hạn chế phát sinh nguồn khói bụi tại khu dân cư.
Trong bối cảnh chất lượng không khí suy giảm, việc chủ động theo dõi thông tin môi trường và tuân thủ khuyến cáo y tế của cơ quan chức năng là cần thiết, nhằm bảo vệ sức khỏe và duy trì sinh hoạt, lao động ổn định.
Tổng hợp
