Ngày 23/6/2026, dự án EMP-ACT về giảm thiểu ô nhiễm rác thải nhựa chính thức được khởi động thông qua lễ ký kết biên bản ghi nhớ giữa Tổ chức Cứu trợ Công giáo (CRS) và chính quyền các địa phương liên quan. Dự án được Liên minh châu Âu (EU) tài trợ trong khuôn khổ Chương trình SWITCH-Asia và được triển khai thí điểm tại hai tỉnh Savannakhet và Khammuon.
Theo số liệu của cơ quan quản lý môi trường thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào, tỷ lệ tái chế rác thải nhựa đô thị tại nước này hiện dưới 10%. Riêng tại thành phố Kaysone Phomvihane, tỉnh Savannakhet, lượng rác thải sinh hoạt phát sinh mỗi ngày từ 50–60 tấn, trong đó rác thải nhựa chiếm khoảng 12–15%.
Phần lớn lượng rác thải chưa được tái chế hiện vẫn được xử lý bằng hình thức đốt lộ thiên hoặc thải ra các nhánh sông thuộc hệ thống sông Mekong, gây áp lực đối với môi trường và hệ sinh thái.
Dự án EMP-ACT được xây dựng nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, thúc đẩy giảm thiểu rác thải nhựa và tăng cường các giải pháp thu gom, tái chế tại địa phương. Theo kế hoạch, dự án sẽ tổ chức các hoạt động truyền thông, giáo dục môi trường cho 21.656 người tiêu dùng và 12.800 thanh thiếu niên thông qua trường học và các tổ chức cộng đồng.
Trong lĩnh vực dịch vụ, dự án sẽ hỗ trợ 30 doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trong ngành du lịch và dịch vụ ăn uống áp dụng các giải pháp thay thế sản phẩm nhựa dùng một lần, hướng tới các tiêu chuẩn kinh doanh xanh.
Về hạ tầng, dự án dự kiến thành lập 12 ngân hàng nhựa tại cộng đồng và xây dựng 2 trung tâm kinh tế tuần hoàn. Mô hình ngân hàng nhựa cho phép người dân thu gom, phân loại rác thải nhựa để đổi lấy các nhu yếu phẩm phục vụ đời sống hằng ngày.
Sáu bản thuộc huyện Thakhek, tỉnh Khammuon cùng các khu vực trọng điểm của thành phố Kaysone Phomvihane, tỉnh Savannakhet được lựa chọn làm địa bàn thí điểm triển khai mô hình này.
Phát biểu tại lễ khởi động, bà Veerle Smet, đại diện Liên minh châu Âu, cho rằng quá trình đô thị hóa nhanh tại Lào đang đặt ra nhiều thách thức đối với công tác quản lý chất thải rắn. Bà nhấn mạnh việc giảm thiểu các sản phẩm nhựa dùng một lần là một trong những giải pháp quan trọng nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường.
Về phía địa phương, ông Siphathai Phavonsavath, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Lâm nghiệp tỉnh Khammuon, cho biết việc triển khai thí điểm tại sáu bản thuộc huyện Thakhek sẽ được theo dõi, đánh giá thường xuyên nhằm hoàn thiện mô hình trước khi xem xét nhân rộng.
Bà Vatvisa Keosalivong, Giám đốc CRS tại Lào, cho biết tổ chức sẽ phối hợp với các trường đại học, hội phụ nữ và các tổ chức địa phương để thành lập các đội thanh niên tình nguyện, hỗ trợ người dân phân loại rác tại nguồn và vận hành các ngân hàng nhựa trong cộng đồng.
Tổng hợp
