Lào triển khai Chương trình quốc gia giải quyết vấn đề ma túy giai đoạn 2026–2030 với 6 nhiệm vụ trọng tâm, hướng tới giảm mạnh tội phạm ma túy, nâng cao hiệu quả cai nghiện, hỗ trợ sinh kế và tăng cường hợp tác quốc tế.
Nhân kỷ niệm 25 năm Ngày Quốc gia phòng, chống ma túy (12/10/2001–12/10/2026), Đại tướng Khamliang Outhakaysone, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Lào, Chủ tịch Ủy ban Quốc gia giải quyết vấn đề ma túy, đã có thông điệp về tình hình ma túy, kết quả công tác phòng, chống trong thời gian qua và những nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026–2030.
Trong thông điệp, ông Khamliang Outhakaysone cảnh báo tình hình ma túy tại Lào vẫn diễn biến phức tạp, có xu hướng lan rộng từ đô thị đến nhiều khu vực nông thôn, kéo theo các loại tội phạm và tệ nạn xã hội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân, trật tự xã hội, phát triển kinh tế và an ninh quốc gia.
Đáng chú ý, số vụ án ma túy bị triệt phá, đối tượng bị bắt giữ, phạm nhân, người nghiện và lượng ma túy thu giữ đều gia tăng đáng lo ngại. Các đường dây buôn bán, vận chuyển ma túy ngày càng tinh vi, hoạt động theo mạng lưới có tổ chức, liên kết giữa các đối tượng trong nước và nước ngoài. Nhiều nhóm sử dụng phương tiện, thiết bị hiện đại, thậm chí trang bị vũ khí, sẵn sàng chống trả lực lượng chức năng.
Một thủ đoạn đáng lo ngại khác là việc các đối tượng pha trộn chất ma túy vào thực phẩm, đồ uống, thuốc chữa bệnh, thuốc lá điện tử và một số sản phẩm khác nhằm lôi kéo thanh thiếu niên sử dụng. Điều này đặt ra yêu cầu tăng cường phòng ngừa, nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là học sinh, sinh viên và thanh niên.
Trước tình hình trên, Chính phủ Lào đã tăng cường chỉ đạo, triển khai các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh và xử lý tội phạm ma túy theo hướng quyết liệt, minh bạch và chuyên nghiệp.
Căn cứ Nghị quyết số 171/QH ngày 21/11/2025 về việc thông qua kết quả thực hiện Chương trình nghị sự quốc gia giải quyết vấn đề ma túy giai đoạn 2021–2025 và định hướng thời gian tới, Lào chuyển sang triển khai Chương trình quốc gia giải quyết vấn đề ma túy giai đoạn 2026–2030 với 6 nhiệm vụ trọng tâm. Chương trình hướng tới nâng cao hiệu quả phòng ngừa, kiểm soát và xử lý tội phạm, kết hợp cai nghiện, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng và phát triển sinh kế nhằm giảm rõ rệt các loại tội phạm liên quan đến ma túy.
Trong năm 2026, lực lượng công an Lào đã xử lý nhiều vụ án ma túy, triệt phá các đường dây buôn bán, vận chuyển trái phép, thu giữ ma túy, tài sản, tang vật và các loại hóa chất liên quan đến hoạt động phạm pháp. Các đối tượng vi phạm bị bắt giữ và xử lý theo quy định pháp luật.
Bên cạnh đấu tranh với tội phạm, Lào chú trọng công tác cai nghiện, phục hồi sức khỏe và đào tạo nghề. Hiện cả nước có 16 trung tâm cai nghiện của Nhà nước, thực hiện điều trị và hỗ trợ người nghiện ma túy từng bước ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng. Hoạt động này đã đạt những kết quả nhất định, góp phần giúp ngày càng nhiều người sau cai nghiện trở lại cuộc sống bình thường.
Chính phủ Lào yêu cầu Bộ Công an phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Lao động và Phúc lợi xã hội cùng chính quyền các địa phương nâng cao chất lượng điều trị tại 16 trung tâm cai nghiện, chú trọng phục hồi sức khỏe, đào tạo nghề và theo dõi, hỗ trợ người sau cai nghiện nhằm hạn chế nguy cơ tái nghiện.
Tại các khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, các cơ quan chức năng đẩy mạnh hỗ trợ người dân chuyển đổi sinh kế, thay thế cây trồng có chứa chất ma túy bằng các loại cây trồng hợp pháp, phát triển chăn nuôi và sản xuất nông sản hàng hóa phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Hoạt động này được gắn với Chương trình nghị sự quốc gia về phát triển nông thôn, xóa đói giảm nghèo và chủ trương “Ba xây”, góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập và hạn chế tình trạng trồng trái phép cây có chứa chất ma túy.
Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cũng được mở rộng đến các nhóm dân cư, trường học, cơ quan, doanh nghiệp và cơ sở sản xuất, gắn với phong trào xây dựng gia đình, bản làng, cộng đồng, cơ sở giáo dục, cơ quan nhà nước, nhà máy và đơn vị lực lượng vũ trang không có ma túy.
Năm 2026, Lào lựa chọn chủ đề Ngày Quốc gia phòng, chống ma túy là “Ma túy là kẻ thù nguy hiểm, toàn thể nhân dân Lào phải chung sức ngăn chặn và giải quyết”, nhấn mạnh trách nhiệm của toàn xã hội trong công tác phòng, chống ma túy.
Trong đó, chương trình “Thanh niên thế hệ mới tránh xa ma túy” được tổ chức nhằm tạo cơ hội cho thanh niên trao đổi, chia sẻ ý kiến về phòng ngừa và ngăn chặn ma túy. Hoạt động góp phần nâng cao nhận thức của học sinh, sinh viên và giới trẻ về tác hại của các loại ma túy, cung cấp thêm thông tin phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục và phòng ngừa tại cộng đồng.
Về nhiệm vụ thời gian tới, Phó Thủ tướng Khamliang Outhakaysone yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và tổ chức xã hội từ trung ương đến địa phương xác định phòng, chống ma túy là trách nhiệm thường xuyên, gắn với nhiệm vụ chuyên môn của từng đơn vị.
Bộ Công an, Ban Tuyên huấn Trung ương Đảng, các tổ chức quần chúng và cơ quan liên quan được giao tăng cường tuyên truyền bằng nhiều hình thức, tập trung vào thanh thiếu niên và cộng đồng dân cư, khuyến khích người dân chủ động tham gia phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn các hành vi liên quan đến ma túy.
Các cơ quan tiến hành tố tụng phải nâng cao hiệu quả điều tra, truy tố và xét xử các vụ án ma túy, bảo đảm tính nghiêm minh, minh bạch, chuyên nghiệp và tuân thủ pháp luật.
Về quản lý nguồn lực, Bộ Công an và các ủy ban giải quyết vấn đề ma túy cấp tỉnh được yêu cầu kiện toàn bộ máy quản lý, cơ quan điều hành và bộ phận thư ký, thực hiện Điều 5 Nghị định số 639/CP về Quỹ kiểm soát, ngăn chặn và phòng, chống ma túy.
Trọng tâm là tăng cường thống kê, quản lý, xử lý tài sản bị tịch thu trong các vụ án ma túy theo quyết định của tòa án, bảo đảm việc nộp ngân sách nhà nước, quản lý và phân bổ kinh phí cho các quỹ ở từng cấp theo quy định, phục vụ hiệu quả hoạt động phòng, chống ma túy.
Bộ Công an, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan được giao tăng cường kiểm tra, ngăn chặn tình trạng trồng trái phép cây có chứa chất ma túy; hỗ trợ người dân chuyển đổi sang ngành nghề hợp pháp, phát triển sinh kế ổn định và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Trong hợp tác quốc tế, Lào sẽ tăng cường phối hợp với các nước trong khu vực và các tổ chức quốc tế nhằm huy động nguồn lực, trao đổi thông tin, hỗ trợ phát triển sinh kế và nâng cao hiệu quả đấu tranh với tội phạm ma túy xuyên quốc gia. Trọng tâm là phối hợp kiểm soát, ngăn chặn hoạt động buôn bán, vận chuyển trái phép ma túy và tiền chất ma túy qua biên giới, gắn với việc thực hiện các công ước quốc tế về kiểm soát ma túy mà Lào là thành viên.
Phó Thủ tướng Khamliang Outhakaysone đánh giá cao những đóng góp của lực lượng chức năng, chính quyền các cấp và nhân dân Lào trong công tác phòng, chống ma túy; cảm ơn các nước đối tác, tổ chức quốc tế, tổ chức xã hội và doanh nghiệp đã hỗ trợ tài chính, trang thiết bị và nguồn lực phục vụ hoạt động này.
Ông nhấn mạnh, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương, người dân và các đối tác quốc tế có vai trò quan trọng trong việc thực hiện Chương trình quốc gia giải quyết vấn đề ma túy giai đoạn 2026–2030, hướng tới từng bước đẩy lùi tệ nạn ma túy, bảo đảm an ninh, trật tự và sự phát triển ổn định của đất nước.
