Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào xác định nguyên nhân khiến cá chết hàng loạt trên sông Xê Đôn, đoạn chảy qua hai tỉnh Salavan và Champasak, là do nước thải từ một nhà máy chế biến tinh bột sắn làm suy giảm hàm lượng oxy hòa tan trong nước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái thủy sinh. Thông tin trên được bà Chitthamon Ounsida, Phó Cục trưởng Cục Môi trường thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào, công bố tại buổi họp báo mới đây.
Theo kết quả kiểm tra, Nhà máy chế biến tinh bột sắn Khounmixay Khongxedon, đặt tại bản Muen Pou, huyện Khongxedon, tỉnh Salavan, đã xả nước thải chưa bảo đảm quy chuẩn môi trường ra sông Xê Đôn. Nguồn nước thải này có hàm lượng oxy hòa tan trong nước (DO) thấp hơn tiêu chuẩn môi trường quốc gia, làm suy giảm chất lượng nước và gây thiếu oxy cục bộ trong môi trường thủy sinh, khiến nhiều loài cá chết hàng loạt.
Sau khi tiếp nhận báo cáo từ Sở Nông nghiệp và Môi trường hai tỉnh Salavan và Champasak về hiện tượng cá chết bất thường trên sông Xê Đôn, trong các ngày 2-5/5/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào đã phối hợp với chính quyền địa phương, Đại học Champasak cùng các đơn vị chuyên môn tiến hành khảo sát thực địa, lấy mẫu nước và đánh giá hiện trạng môi trường dọc tuyến sông.
Qua theo dõi trong giai đoạn từ ngày 23/4 đến 5/5/2026, lực lượng chức năng phát hiện tình trạng cá chết xuất hiện tại nhiều khu vực thuộc huyện Khongxedon (tỉnh Salavan) và huyện Sanasomboun (tỉnh Champasak). Riêng ngày 23/4/2026, cơ quan chức năng huyện Khongxedon ghi nhận cá chết nổi dày đặc tại các bản Phamxay, Khongyai, Kaengtavang, Donmueang và Thaluang, với tổng khối lượng thu gom khoảng 460 kg. Kết quả phân tích cho thấy hàm lượng oxy hòa tan trong nước tại nhiều thời điểm xuống thấp hơn ngưỡng tiêu chuẩn quốc gia, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ sinh thái sông và các loài thủy sản.
Theo cơ quan chức năng, từ ngày 24/4, các đơn vị chuyên môn tại tỉnh Salavan đã liên tục theo dõi chất lượng nước. Các chỉ số như độ pH, độ dẫn điện (EC), oxy hòa tan (DO) và nhiệt độ nước về sau cơ bản đã trở lại ngưỡng cho phép. Tuy nhiên, tại một số khu vực vẫn xuất hiện rải rác xác cá chết phân hủy trên mặt nước. Mưa lớn kéo dài trong thời gian gần đây khiến mực nước sông Xê Đôn dâng cao thêm khoảng 60 cm đến 1 m, làm nhiều xác cá chết trước đó nổi lên và trôi dạt xuống khu vực huyện Sanasomboun, tỉnh Champasak.
Trước diễn biến trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Salavan đã ban hành văn bản yêu cầu nhà máy chế biến tinh bột sắn nói trên tạm dừng hoạt động để phục vụ công tác kiểm tra, xử lý và khắc phục sự cố môi trường.
Trong quá trình kiểm tra từ ngày 2-5/5/2026, đoàn công tác tiếp tục đo đạc chất lượng nước tại 11 điểm dọc sông Xê Đôn. Kết quả cho thấy các chỉ số môi trường hiện nằm trong giới hạn tiêu chuẩn quốc gia, với độ pH dao động từ 7,24-7,9; oxy hòa tan (DO) đạt 5,45-6,85 mg/l; độ dẫn điện (EC) ở mức 110,5-135 us/cm và nhiệt độ nước từ 30,05-35,4 độ C.
Hiện cơ quan chức năng Lào vẫn tiếp tục giám sát chất lượng nước, theo dõi tình trạng cá chết dọc sông Xê Đôn và triển khai các biện pháp xử lý theo quy định pháp luật đối với chủ nhà máy. Việc xử lý được thực hiện theo Nghị định số 389/CP ngày 22/10/2022 về đánh giá tác động môi trường. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng được yêu cầu khẩn trương khắc phục hậu quả, phục hồi môi trường và bảo đảm không để xảy ra sự cố tương tự trong thời gian tới.
Tổng hợp
