Lào đang thúc đẩy hồ sơ đề cử món Lạp Lào (Larb) — món gỏi thịt truyền thống được xem là biểu tượng ẩm thực quốc gia — vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể UNESCO.
Ngày 15/2/2026, hồ sơ ghi nhận bước tiến quan trọng khi video giới thiệu món ăn được giới thiệu trên trang web UNESCO trong khuôn khổ hồ sơ đề cử của Lào, đánh dấu việc hoàn tất giai đoạn tư liệu hóa kéo dài ba tháng với các yêu cầu nghiêm ngặt.
Trong thời gian này, nhóm công tác chuyên trách đã phối hợp với các nhà sử học, chuyên gia ẩm thực và các trưởng bản tại nhiều địa phương trên cả nước — từ vùng núi phía Bắc đến đồng bằng phía Nam — để quay phim tư liệu và thu thập các bằng chứng văn hóa phục vụ hồ sơ.
Sáng kiến được khởi xướng từ đầu năm 2025 bởi Hiệp hội Nữ doanh nhân Lào, phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa và Du lịch Lào.
Nếu được công nhận, món Lạp Lào sẽ trở thành yếu tố văn hóa thứ tư của Lào được UNESCO vinh danh, sau nhạc cụ Khèn (2017), nghề dệt hoa văn Naga truyền thống (2023) và điệu múa Lamvong truyền thống của Lào (2024).
Lạp Lào không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc đối với bản sắc văn hóa Lào. Trong tiếng Lào, từ “larb” đồng âm với nghĩa “may mắn” hoặc “thịnh vượng”. Vì vậy, món ăn này luôn hiện diện trong những dịp quan trọng như Tết Bun Pi May, lễ cưới hay lễ tân gia. Việc dọn lạp đãi khách được xem là lời chúc về sự sung túc và may mắn.
Tại các cộng đồng nông thôn, việc chế biến lạp thường mang tính cộng đồng. Do vật nuôi là tài sản có giá trị đối với sinh kế gia đình, việc mổ thịt để làm lạp thường gắn với những dịp lễ lớn, tạo cơ hội để hàng xóm và người thân cùng chia sẻ niềm vui và sự no đủ của bữa ăn.
Món ăn được đánh giá cao nhờ sự hòa quyện tinh tế giữa các vị chua, mặn, cay cùng vị đậm đà đặc trưng. Nguyên liệu chính thường là thịt băm thủ công như bò, lợn, gà, vịt hoặc cá; món có thể dùng chín hoặc tái theo cách chế biến truyền thống. Điểm tạo nên hương vị riêng biệt là khao khua — gạo nếp rang vàng rồi giã thành bột thơm, kết hợp với nước cốt chanh, nước mắm và thường có padek (mắm cá lên men đặc trưng của Lào). Món được trộn cùng các loại rau thơm tươi như bạc hà, rau mùi, hành tím và ăn kèm xôi nóng với rau sống như đậu đũa, lá neem (sầu đâu), xà lách hoặc dưa leo.
Việc Lạp Lào xuất hiện trên trang web UNESCO là tín hiệu tích cực, song quyết định cuối cùng dự kiến sẽ được Ủy ban UNESCO xem xét và công bố vào cuối năm 2026. Trong thời gian chờ đợi, Chính phủ Lào cùng các tổ chức văn hóa kêu gọi người dân và cộng đồng người Lào trên toàn thế giới chia sẻ hình ảnh món ăn trên mạng xã hội nhằm quảng bá rộng rãi, góp phần khẳng định lạp như một di sản tiêu biểu của văn hóa Lào.
Tổng hợp
