Người dân bản Namphao, tỉnh Bolikhamxay, đã phát hiện một quả bom chưa nổ nặng khoảng 454kg (1.000 pound) chỉ cách một ngôi nhà khoảng 5 mét, trong lúc đào đất để xây dựng nhà mới vào ngày 16/7 vừa qua.
Theo thông tin từ Cơ quan Quản lý Quốc gia về bom mìn (NRA), Đội Công binh Nhân đạo – Đơn vị 58 thuộc Quân đội Nhân dân Lào – đã tới hiện trường kiểm tra vào ngày 23/7 và xác định đây là loại bom GP M 44/M 56, sử dụng ngòi nổ hóa học cũ loại Fuse 123.
Các chuyên gia cảnh báo, quả bom có sức công phá cực lớn, có thể phá hủy nhà cửa trong bán kính lên tới 1.500 mét nếu phát nổ. Đây được xem là một trong những phát hiện hiếm gặp cả về quy mô lẫn mức độ nguy hiểm, đặc biệt khi nằm ngay trong khu dân cư.
Hiện lực lượng rà phá đang phối hợp với chính quyền địa phương để lên phương án tháo gỡ quả bom an toàn, đồng thời triển khai các biện pháp bảo vệ khu vực xung quanh nhằm đảm bảo an toàn cho người dân.
Sự việc là lời nhắc đầy cảnh tỉnh về mối nguy từ bom mìn chưa nổ (UXO) – di chứng chiến tranh vẫn còn rình rập cuộc sống người dân Lào cho đến tận ngày nay. Lào được biết đến là một trong những quốc gia bị ném bom nhiều nhất thế giới tính theo đầu người.
Một thành viên đội công binh chia sẻ: “Đây là di sản chiến tranh vẫn đang tiếp tục ảnh hưởng nặng nề đến đời sống người dân Lào.”
Từ năm 1996 đến ngày 1/8/2025, các đội rà phá trên toàn quốc đã xử lý hơn 2 triệu vật liệu nổ, trong đó có 5.015 quả bom lớn, 122.049 bom chùm, 2.782 quả mìn và hơn 800.000 thiết bị nổ khác. Tổng diện tích được làm sạch lên tới hơn 97.600 ha, bao gồm cả đất nông nghiệp và đất phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Từ năm 2015 đến nay, đã có hơn 2.100 nạn nhân bom mìn được hỗ trợ y tế, phục hồi chức năng và giúp đỡ tái hòa nhập cộng đồng.
Bên cạnh đó, các hoạt động tuyên truyền về rủi ro bom mìn cũng đã được tổ chức hơn 39.000 lượt, tiếp cận trên 5,4 triệu người – chủ yếu là trẻ em – nhằm nâng cao ý thức phòng tránh tai nạn.
Lào là một trong những quốc gia đầu tiên phê chuẩn Công ước về bom chùm, có hiệu lực từ ngày 1/8/2010. Năm 2025 đánh dấu 15 năm thực hiện công ước này. Năm 2016, Lào cũng đưa ra Mục tiêu Phát triển Bền vững số 18 – “Cuộc sống an toàn khỏi bom mìn” – trở thành quốc gia duy nhất trên thế giới có mục tiêu phát triển riêng về UXO.
Công tác rà phá bom mìn được chính phủ Lào xác định là chìa khóa để giảm nghèo, đảm bảo an ninh lương thực và tạo điều kiện để đất nước thoát khỏi tình trạng kém phát triển. Lào tiếp tục kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường hỗ trợ tài chính và kỹ thuật nhằm đẩy mạnh hoạt động rà phá, bảo vệ người dân và thúc đẩy phát triển bền vững.
Tổng hợp
