Kết quả thanh tra Dự án Giao thông đô thị bền vững tại Thủ đô Viêng Chăn (BRT), có tổng vốn 99,7 triệu USD, cho thấy nhiều bất cập trong quản lý hợp đồng, thi công và sử dụng nguồn vốn. Đáng chú ý, 150 xe ba bánh điện được mua để phục vụ kết nối hành khách vẫn chưa thể đưa vào sử dụng do chưa có bãi đỗ xe.
Ngày 8/10, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội Lào khóa X, Chủ tịch Cơ quan Thanh tra Nhà nước Lào Vansay Phongsavanh đã trình bày báo cáo kết quả công tác năm 2026, trong đó công bố những vấn đề phát hiện qua thanh tra Dự án Giao thông đô thị bền vững tại Thủ đô Viêng Chăn (BRT).
Dự án có tổng vốn 99,7 triệu USD, sử dụng nguồn vốn vay nước ngoài và bắt đầu triển khai từ năm 2018. Trong giai đoạn 2018–2025, dự án đã ký 33 hợp đồng với tổng giá trị 58,71 triệu USD, chưa bao gồm thuế. Qua thanh tra, cơ quan chức năng phát hiện nhiều tồn tại liên quan đến công tác mua sắm, quản lý hợp đồng, thi công xây dựng và sử dụng nguồn vốn.
Một trong những vấn đề đáng chú ý là việc mua sắm 150 xe ba bánh điện với đơn giá 3.040 USD/chiếc, tổng trị giá 456.000 USD. Số phương tiện này được mua nhằm vận chuyển hành khách từ các bãi đỗ xe đến trạm xe buýt nhanh BRT, nhưng đến thời điểm thanh tra vẫn chưa được đưa vào sử dụng do chưa có bãi đỗ xe phục vụ kết nối.
Bên cạnh đó, cả 33 hợp đồng đã ký, gồm 24 hợp đồng tư vấn, 5 hợp đồng xây dựng và 4 hợp đồng mua sắm, đều không có bản tiếng Lào. Riêng 24 hợp đồng thuê các công ty tư vấn, chuyên gia và đơn vị kiểm toán độc lập có tổng giá trị hơn 10,98 triệu USD.
Trong công tác xây dựng, thanh tra phát hiện một số bản vẽ thiết kế của dự án chưa được chấp thuận, một số trạm BRT đã xây dựng nhưng sau đó bị phá dỡ. Dự án cũng nhiều lần gia hạn hợp đồng nhưng một số hạng mục vẫn chưa hoàn thành theo kế hoạch, đặc biệt là công tác thu hồi đất và giải quyết các vướng mắc về mặt bằng.
Đáng chú ý, kết quả thanh tra còn cho thấy hơn 1,52 triệu USD từ nguồn vốn dự án BRT đã được sử dụng để cải tạo 9 tuyến đường không nằm trong phạm vi dự án. Trong đó, một tuyến đường có giá trị xây dựng 584.508 USD đã hoàn thành khi chưa được chấp thuận.
Trước những tồn tại được phát hiện, Chủ tịch Cơ quan Thanh tra Nhà nước Lào Vansay Phongsavanh cho biết cơ quan này sẽ tiếp tục thanh tra chuyên sâu dự án, làm rõ trách nhiệm của cán bộ, công chức và những người liên quan trong quá trình triển khai, bảo đảm việc kiểm tra được thực hiện đầy đủ và có kết luận rõ ràng.
Tổng hợp
