Bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình mạnh mẽ của dân tộc, chính sách đối ngoại Việt Nam tiếp tục được xác định là một trong những trụ cột chiến lược, giữ vai trò tiên phong trong việc bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, đồng thời tạo lập môi trường quốc tế hòa bình, ổn định, thuận lợi cho phát triển nhanh và bền vững. Trên nền tảng gần 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới, đường lối đối ngoại của Đảng Cộng sản Việt Nam đã không ngừng được hoàn thiện, thể hiện rõ bản lĩnh, trí tuệ và tầm nhìn chiến lược trong bối cảnh thế giới đầy biến động.
Kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, Việt Nam nhất quán thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Chính sách đối ngoại đó không chỉ giúp Việt Nam giữ vững môi trường hòa bình, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, mà còn góp phần quan trọng đưa đất nước vươn lên mạnh mẽ về kinh tế, nâng cao vị thế và uy tín trên trường quốc tế.
Trong giai đoạn hiện nay, thế giới đang chuyển dịch sâu sắc về cục diện chính trị, kinh tế, công nghệ, an ninh và trật tự quốc tế. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột cục bộ, biến đổi khí hậu, an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen, tác động mạnh mẽ đến mọi quốc gia, trong đó có Việt Nam. Trước bối cảnh đó, đối ngoại Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc, mà còn mang sứ mệnh lớn hơn: kiến tạo không gian phát triển, mở rộng dư địa tăng trưởng, nâng tầm vị thế đất nước. Việt Nam tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm: lợi ích quốc gia – dân tộc là trên hết và trước hết; đồng thời kiên trì phương châm “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, linh hoạt, mềm dẻo trong sách lược, chủ động thích ứng với những biến động nhanh chóng của tình hình khu vực và thế giới. Đối ngoại trở thành công cụ chiến lược để kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, kết nối nội lực với ngoại lực, phục vụ trực tiếp sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Một điểm nhấn nổi bật trong chính sách đối ngoại Việt Nam giai đoạn mới là việc xác định ngoại giao kinh tế là nhiệm vụ trung tâm. Ngoại giao kinh tế không chỉ còn là công cụ hỗ trợ, mà trở thành một bộ phận trực tiếp gắn với chiến lược phát triển quốc gia. Thông qua mạng lưới đối ngoại và ngoại giao rộng khắp, Việt Nam chủ động thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư, tài chính, công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ; mở rộng thị trường xuất khẩu; thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao; tiếp nhận chuyển giao công nghệ hiện đại và nguồn nhân lực chất lượng cao. Ngoại giao kinh tế góp phần quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam vươn ra thị trường khu vực và thế giới, đồng thời đưa Việt Nam trở thành điểm đến an toàn, hấp dẫn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Đây chính là động lực thiết thực để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và tự cường của nền kinh tế.
Trong kỷ nguyên của cách mạng công nghiệp lần thứ tư, ngoại giao khoa học – công nghệ được xác định là một trụ cột mới mang tính đột phá. Thông qua hợp tác quốc tế về khoa học – công nghệ, Việt Nam không chỉ tiếp cận các thành tựu tiên tiến của nhân loại, mà còn từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu trong các lĩnh vực chiến lược như công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử, năng lượng mới, công nghệ sinh học. Chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tri thức trở thành những hướng đi chiến lược gắn chặt với hoạt động đối ngoại. Ngoại giao công nghệ vì thế vừa là cầu nối tri thức, vừa là động lực thúc đẩy năng suất lao động, nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực tự chủ công nghệ của đất nước.
Song hành với ngoại giao chính trị, kinh tế và khoa học – công nghệ, ngoại giao văn hóa tiếp tục được khẳng định là một trụ cột quan trọng trong chính sách đối ngoại toàn diện. Văn hóa không chỉ là bản sắc dân tộc, mà còn là sức mạnh mềm giúp Việt Nam xây dựng hình ảnh quốc gia hòa bình, ổn định, cởi mở, giàu tiềm năng và giàu bản sắc. Thông qua ngoại giao văn hóa, Việt Nam quảng bá giá trị lịch sử, truyền thống, con người, nghệ thuật, ẩm thực, du lịch, qua đó tạo dựng sự đồng cảm, tin cậy và thiện cảm trong cộng đồng quốc tế. Một nền văn hóa vững mạnh chính là nền tảng tinh thần để đất nước đứng vững và vươn lên trong môi trường toàn cầu hóa ngày càng sâu rộng.
Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và cạnh tranh gay gắt về truyền thông, công tác thông tin đối ngoại giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Thông tin đối ngoại giúp thế giới hiểu đúng, đầy đủ và khách quan về đường lối, chính sách, thành tựu phát triển và lập trường của Việt Nam; đồng thời góp phần phản bác các quan điểm sai trái, bảo vệ nền tảng tư tưởng, uy tín và lợi ích quốc gia. Thông tin đối ngoại trong kỷ nguyên mới không chỉ là nhiệm vụ của riêng ngành ngoại giao, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp, báo chí, truyền thông và mỗi người dân trong việc lan tỏa hình ảnh Việt Nam ra thế giới.
Chính sách đối ngoại Việt Nam trong kỷ nguyên mới đặc biệt nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa ba trụ cột: đối ngoại Đảng – ngoại giao Nhà nước – đối ngoại nhân dân. Sự gắn kết này tạo nên sức mạnh tổng hợp, huy động sự tham gia của toàn xã hội vào mặt trận đối ngoại, từ trung ương đến địa phương, từ các cơ quan Nhà nước đến doanh nghiệp, tổ chức xã hội và từng người dân. Ngoại giao không chỉ là nhiệm vụ của Bộ Ngoại giao hay các cơ quan chuyên trách, mà đã trở thành sự nghiệp chung của toàn dân tộc trong quá trình hội nhập sâu rộng với thế giới.
Từ kỷ nguyên giành độc lập, đến kỷ nguyên đổi mới, Việt Nam đã tích lũy được thế và lực mới, đủ điều kiện để tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Chính sách đối ngoại trong giai đoạn hiện nay không chỉ nhằm giữ vững hòa bình, ổn định, mà còn trực tiếp phục vụ mục tiêu hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng, hạnh phúc. Đối ngoại Việt Nam kế thừa sâu sắc tư tưởng ngoại giao của Hồ Chí Minh, kết hợp hài hòa giữa nguyên tắc và linh hoạt, giữa bản sắc dân tộc và tinh hoa nhân loại, giữa bảo vệ lợi ích quốc gia và tinh thần trách nhiệm quốc tế. Đó chính là phong cách, bản lĩnh và giá trị bền vững của “ngoại giao Việt Nam” trong thời đại mới.
Trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, chính sách đối ngoại Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những động lực then chốt của sự phát triển. Với tầm nhìn chiến lược, tư duy đổi mới, bản lĩnh chính trị vững vàng và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, đối ngoại Việt Nam đang từng bước mở rộng không gian phát triển, nâng cao vị thế đất nước, góp phần đưa Việt Nam vững bước trên con đường hội nhập toàn diện, sâu rộng và bền vững cùng thế giới.
Tổng hợp
