Chăm-pa-xắc điểm đến đầu tư đang mở rộng ở Nam Lào

– Những con số kinh tế tháng 8/2026 cho thấy sức sống đáng chú ý của thị trường này. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Chăm-pa-xắc đạt hơn 66,3 triệu USD, tăng trên 49% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu đạt gần 31,9 triệu USD, với các mặt hàng chủ lực gồm nông sản, cà phê, sản phẩm công nghiệp chế biến và điện năng. Đây không chỉ là kết quả thương mại đơn thuần, mà còn phản ánh một lợi thế quan trọng: Chăm-pa-xắc đã hình thành tương đối rõ các nhóm sản phẩm có khả năng tham gia chuỗi giá trị khu vực.

– Nông nghiệp lớn đang cần thêm công nghiệp chế biến

Một trong những lợi thế dễ nhìn thấy nhất của Chăm-pa-xắc là quy mô sản xuất nông nghiệp. Năm 2026, tỉnh đặt kế hoạch gieo cấy 119.000 ha lúa, với sản lượng dự kiến gần 482.000 tấn. Đến tháng 8, diện tích gieo cấy đã đạt hơn 110.500 ha. Riêng cây sắn, diện tích thực tế đạt gần 30.000 ha, vượt kế hoạch và dự kiến bắt đầu bước vào vụ thu hoạch từ tháng 10. Quy mô nguyên liệu lớn đang mở ra khoảng trống đáng kể cho các dự án chế biến nông sản, kho lạnh, bảo quản sau thu hoạch, sản xuất tinh bột, thức ăn chăn nuôi, đóng gói và xuất khẩu. Chăm-pa-xắc từ lâu cũng được biết đến với vùng cao nguyên Bolaven, nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho cà phê và nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, dư địa lớn nhất trong thời gian tới không chỉ nằm ở việc mở rộng diện tích, mà ở việc nâng giá trị trên mỗi đơn vị sản phẩm. Thay vì chỉ xuất nguyên liệu thô, tỉnh có thể trở thành nơi đặt nhà máy chế biến sâu, trung tâm thu mua và mạng lưới phân phối nông sản cho toàn khu vực Nam Lào.

Đây chính là cơ hội cho những doanh nghiệp có kinh nghiệm về công nghệ thực phẩm, chế biến nông sản, nông nghiệp sạch và xây dựng vùng nguyên liệu gắn với thị trường xuất khẩu.

– Năng lượng – lợi thế để phát triển sản xuất

Chăm-pa-xắc cũng sở hữu một nền tảng đáng chú ý về năng lượng. Chỉ trong tháng 8/2026, sản lượng điện sản xuất trên địa bàn đạt khoảng 461,9 triệu kWh. Trong phương hướng phát triển thời gian tới, chính quyền tỉnh xác định tiếp tục phát huy tối đa công suất các nhà máy thủy điện trong mùa mưa để phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu điện sang các nước láng giềng; đồng thời khuyến khích phát triển năng lượng sạch, phương tiện điện và điện mặt trời mái nhà. Đối với nhà đầu tư, đây là tín hiệu đáng chú ý. Nguồn điện tương đối dồi dào là một trong những điều kiện quan trọng để phát triển công nghiệp chế biến, kho vận, cơ sở bảo quản lạnh, vật liệu xây dựng và các ngành sản xuất sử dụng nhiều năng lượng.

Trong dài hạn, nếu kết hợp lợi thế năng lượng với nguồn nguyên liệu nông nghiệp tại chỗ, Chăm-pa-xắc có thể hình thành các cụm sản xuất – chế biến thay vì chỉ là khu vực cung cấp nguyên liệu.

– Hạ tầng giao thông đang từng bước tạo không gian đầu tư mới

Một nền kinh tế muốn thu hút đầu tư không thể chỉ dựa vào tài nguyên. Khả năng kết nối thị trường mới quyết định sức cạnh tranh dài hạn. Trong năm 2026, Chăm-pa-xắc tiếp tục nâng cấp, duy tu 07 tuyến quốc lộ với tổng chiều dài hơn 502 km. Khối lượng thực hiện đã đạt khoảng 90% giá trị hợp đồng. Tỉnh cũng đã hoàn thành 08 cây cầu trên Quốc lộ 20. Các tuyến Quốc lộ 13 Nam, 16, 16A, 18 và 20 tạo mạng kết nối Chăm-pa-xắc với Xa-la-van, Xê Kông, Ắt-ta-pư, Campuchia và các hành lang giao thông hướng sang Việt Nam. Khi hạ tầng được cải thiện, giá trị kinh tế không chỉ nằm ở bản thân tuyến đường. Một không gian đầu tư mới sẽ được hình thành dọc các hành lang này, từ trạm trung chuyển hàng hóa, kho vận, kho lạnh, trung tâm phân phối, dịch vụ vận tải đến các cơ sở chế biến và thương mại biên giới.

Đây là lĩnh vực đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp Việt Nam có kinh nghiệm xây dựng, logistics và phân phối hàng hóa tại khu vực miền Trung – Tây Nguyên.

– Du lịch: tài sản lớn còn nhiều dư địa khai thác

Nếu nông nghiệp và năng lượng là nền tảng sản xuất, du lịch lại là một trong những tài sản đặc biệt của Chăm-pa-xắc. Chỉ trong một tháng, tỉnh đã đón gần 87.000 lượt khách, trong đó hơn 52.700 lượt là khách quốc tế.

Chăm-pa-xắc sở hữu quần thể Wat Phou, cao nguyên Bolaven, cảnh quan Mekong, hệ thống thác nước, văn hóa bản địa và khu vực Si Phan Don – “4.000 đảo”, tạo nên một tổ hợp tài nguyên du lịch hiếm có tại Nam Lào.

Tỉnh hiện tiếp tục rà soát các di sản văn hóa, lịch sử và thiên nhiên để phát triển thành điểm đến, đồng thời phối hợp với các tổ chức quốc tế trong công tác bảo tồn và trùng tu khu di sản Wat Phou.

Điều Chăm-pa-xắc cần trong giai đoạn tới không chỉ là thêm khách sạn, mà là các dự án có khả năng tạo ra chuỗi trải nghiệm hoàn chỉnh: khu nghỉ dưỡng sinh thái, du lịch nông nghiệp, nghỉ dưỡng cao nguyên, dịch vụ vui chơi, nhà hàng, trung tâm mua sắm, vận chuyển du lịch và sản phẩm lưu niệm mang bản sắc địa phương.

Nếu được đầu tư bài bản, du lịch hoàn toàn có thể trở thành một trong những ngành tạo giá trị gia tăng cao nhất cho tỉnh.

– Pakse – hạt nhân dịch vụ của cả vùng Nam Lào

Trong bức tranh đó, thành phố Pakse giữ vai trò đặc biệt. Đây không chỉ là trung tâm hành chính của Chăm-pa-xắc, mà còn có khả năng phát triển thành một đầu mối dịch vụ cho cả khu vực Nam Lào.

Sự phát triển của thương mại, du lịch, vận tải và đầu tư kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về tài chính, bán lẻ, nhà ở, khách sạn, giáo dục nghề nghiệp, y tế chất lượng cao, công nghệ thông tin và dịch vụ doanh nghiệp.

Việc tỉnh đang mở rộng mạng hội nghị trực tuyến, mạng truyền số liệu chuyên dùng và các nền tảng công vụ số với hàng nghìn tài khoản được triển khai cho thấy tiến trình chuyển đổi số trong quản lý hành chính đã bắt đầu đi vào thực chất. Một chính quyền ngày càng số hóa cũng là nền tảng quan trọng để cải thiện môi trường đầu tư và giảm chi phí giao dịch cho doanh nghiệp.

– Cơ hội đặc biệt dành cho doanh nghiệp Việt Nam

Đối với Việt Nam, Chăm-pa-xắc không phải một thị trường xa lạ. Chỉ trong tháng 8/2026, các đoàn lãnh đạo của tỉnh đã có nhiều hoạt động hợp tác với Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Tháp, Cần Thơ, Đắk Lắk và Lâm Đồng. Mật độ trao đổi cao cho thấy nhu cầu mở rộng quan hệ kinh tế, thương mại, nông nghiệp, du lịch và đào tạo với các địa phương Việt Nam vẫn rất lớn.

Doanh nghiệp Việt Nam có một lợi thế mà nhiều nhà đầu tư khác khó có được: khoảng cách địa lý gần, tương đồng văn hóa, quan hệ chính trị thuận lợi và khả năng kết nối trực tiếp với thị trường Lào thông qua miền Trung – Tây Nguyên.

Trong bối cảnh đó, những lĩnh vực đáng quan tâm tại Chăm-pa-xắc gồm chế biến nông sản, logistics, kho lạnh, năng lượng sạch, vật liệu xây dựng, du lịch – nghỉ dưỡng, thương mại phân phối, đào tạo nghề và các dịch vụ phục vụ sản xuất.

Thị trường hơn nữa không nên chỉ được nhìn trong phạm vi một tỉnh. Đầu tư tại Chăm-pa-xắc có thể trở thành bàn đạp để doanh nghiệp tiếp cận rộng hơn Xê Kông, Ắt-ta-pư, Xa-la-van, Đông Bắc Thái Lan và khu vực biên giới Campuchia.

Không chỉ là nơi có tài nguyên, mà là nơi đang cần vốn để tạo giá trị

Chăm-pa-xắc vẫn còn những thách thức: thiên tai, hạ tầng chưa đồng bộ, biến động giá nhiên liệu, một số dự án chậm tiến độ và năng lực quản lý cơ sở cần tiếp tục cải thiện. Nhưng chính những hạn chế đó cũng cho thấy thị trường vẫn còn khoảng trống lớn.

– Một địa phương đã hoàn thiện mọi thứ thường đồng nghĩa với chi phí đầu tư cao và không gian tăng trưởng hẹp. Ngược lại, Chăm-pa-xắc đang ở giai đoạn mà hạ tầng, công nghiệp chế biến, logistics, dịch vụ và du lịch đều còn dư địa để hình thành những người dẫn đầu thị trường.

Nguồn nguyên liệu đã có. Điện năng đã có. Các hành lang giao thông đang được nâng cấp. Du lịch đang tăng trưởng. Quan hệ với các thị trường láng giềng ngày càng mở rộng. Điều Chăm-pa-xắc cần tiếp theo là dòng vốn đi cùng công nghệ, quản trị và thị trường. Và với những nhà đầu tư nhìn xa hơn một chu kỳ kinh doanh ngắn hạn, Chăm-pa-xắc có thể không chỉ là một điểm đến mới của Nam Lào, mà còn là cửa ngõ để bước vào một thị trường Mekong rộng lớn hơn.